Ze lijken zo op ons

98,7 % Chimp

Het DNA van chimpansees en dat van mensen verschilt met net iets meer dan één procent. Biologisch gezien zijn chimpansees nauwer verwant aan de mens dan aan de gorilla. Sommige wetenschappers hebben voorgesteld om deze overeenkomsten te erkennen en de chimpansee (geslacht Pan) onder hetzelfde geslacht als de mens (geslacht Homo) op te nemen en hen Homo Troglodytes te noemen.

Bekijk de video met de overeenkomsten in gedrag tussen de mens en de chimpansee.

Intelligentie

De anatomie van zowel het brein als het centrale zenuwstelsel van de chimpansee vertoont verrassende gelijkenis met de onze. Het is dan ook niet verwonderlijk dat chimpansees (net als gorilla's en bonobo's) in staat zijn cognitieve taken uit te voeren die aanvankelijk als uniek voor de mens werden beschouwd. Wilde chimpansees maken bij het jagen gebruik van een geraffineerd soort samenwerking. Ze maken en gebruiken werktuigen voor meer doeleinden dan alle andere diersoorten, behalve de mens.

Chimpansees kunnen redenerend denken en abstraheren, en hebben een zelfbewustzijn. Degenen die direct met chimpansees werken, zijn het erover eens dat chimpansees emoties zoals verdriet, geluk, angst en wanhoop uitdrukken en dat ze zowel geestelijke als lichamelijke pijn kennen.

Communicatie

Er zijn buitengewone overeenkomsten in de non-verbale communicatie tussen chimpansees en tussen mensen, zoals zoenen, op de rug kloppen, handen aanraken, kietelen, zwaaien, met de vuist schudden, met stokken zwaaien, stenen gooien. Deze patronen worden in soortgelijke context bij mensen gezien.

In gevangenschap kunnen chimpansees menselijke talen zoals American Sign Language (ASL) leren, met 300 of meer gebaren. Ze kunnen vele complexe vaardigheden op de computer meester worden.

Kindertijd

Chimpansees hebben, net als mensen, een lange kindertijd – vijf jaar lang zogen ze en slapen ze 's nachts in het nest van hun moeder. De banden die tijdens deze intense periode tussen moeder en kind en tussen broers en zussen worden gesmeed, kunnen de rest van hun leven standhouden.

Als de moeder sterft, kan het zijn dat het jong dit niet overleeft. Hij of zij vertoont vaak tekenen van klinische depressie en eet en speelt minder. Oudere broers of zussen nemen het jong vaak onder hun hoede. Soms adopteren individuele chimpansees jongen die geen familie zijn – dit zijn gevallen van puur altruïsme.

Een lange kindertijd is net zo belangrijk voor chimpansees als voor mensen. Een jonge chimpansee heeft veel te leren en bekijkt, imiteert en oefent het gedrag van anderen. Door deze leermethode worden bepaalde handelingen van generatie op generatie overgeleverd – het begin van een cultuur.

Biologische samenstelling

Aangezien chimpansees in biologisch opzicht zo op ons lijken, kunnen ze besmet of geïnfecteerd raken met alle menselijke infectieziekten die wij kennen (met cholera als mogelijke uitzondering). Andersom kunnen wij, veilig, een bloedtransfusie krijgen van een chimpansee met dezelfde bloedgroep. Daarom worden ze voor medisch onderzoek gebruikt. Gelukkig beginnen onderzoekers onze overeenkomsten te erkennen, wat leidt tot verbeteringen in de staat van sommige laboratoria voor medisch onderzoek.

We hopen dat het gebruik van chimpansees voor medisch onderzoek uiteindelijk helemaal niet meer als ethisch verantwoord wordt gezien.

Aanzienlijke verschillen

Jane Goodall's onderzoek naar chimpansees wijst niet alleen frappante overeenkomsten uit tussen mens en chimpansee maar stelt ook verschillen vast. Behalve de duidelijke fysieke kenmerken is het meest significante kenmerk misschien nog wel dat chimpansees geen gesproken taal hebben. Dit komt doordat chimpansees geen spraakkanaal hebben.

Zelfs de meest begaafde chimpansee verbleekt bij ons intellect. Het feit dat chimpansees van mensen kunnen leren en met menselijke talen als American Sign Language (ASL) of lexigrammen kunnen communiceren, verandert hier niets aan. Aangenomen wordt dat taal een belangrijke rol heeft gespeeld: mensen kunnen niet-tegenwoordige dingen of gebeurtenissen bespreken, kennis van het verre verleden delen en ver vooruit plannen.

Bekijk de referenties voor dit artikel