fbpx

Ngamba Island: zoveel meer dan een opvang voor wees-chimpansees

Ngamba Island: zoveel meer dan een opvang voor wees-chimpansees
11 april 2018 Linda van Hage

Ngamba Island: zoveel meer dan een opvang voor wees-chimpansees

Door: Sonja Ammerlaan

Als vrijwilliger voor Jane Goodall Instituut Nederland bezocht ik Ngamba Island. Op dit eiland in Uganda wonen 49 wees-chimpansees, die het slachtoffer zijn van illegale stroperij. De schattingen over het aantal nog in het wild levende chimpansees lopen uiteen. Volgens sommige deskundigen zouden er nog zo’n 150.000 tot 200.000 levende individuen over zijn, volgens anderen nauwelijks 100.000.

Ngamba_1020862 (2)

In het ene land wordt gestroopt omdat het vlees onderdeel van het dieet is, in het andere land doden boeren de chimpansees omdat ze een gevaar vormen voor hun inkomsten doordat ze hun landbouwproducten opeten.

Ook maken de chimpansees onderdeel uit van de mythes en adviezen die de bevolking krijgt van witch doctors. Zo vertelt onze gids dat in sommige delen van Uganda vrouwen voor of tijdens de zwangerschap het advies krijgen het vlees van chimpansees te verbranden en de as te combineren met bepaalde kruiden. Vervolgens zouden zij een wond moeten maken en zo dit medicijn onder de huid kunnen plaatsen. Chimpansees zijn 5 keer zo sterk als de mens. De mythe die leeft, is dat je als zwangere vrouw de kracht van de chimpansee doorgeeft aan je kind. Mede door dit soort mythes worden er ook in Uganda nog steeds chimpansees gevangen en gedood.

Een andere bekende, maar nog steeds belangrijke bedreiging is de ontbossing voor landbouw. Mensen gaan van de ene akker naar de andere. Daar waar bomen staan is vruchtbare grond. Hierdoor vindt er op grote schaal ontbossing plaats. Het leefgebied van de chimpansees wordt hierdoor kleiner en kleiner.

Toegewijd team

Op Ngamba Island wonen getraumatiseerde chimpansees. Mishandeld door mensen, zwaar verwaarloosd.

Ngamba Island_1030068_medewerkerEen toegewijd team van vaste medewerkers en vrijwilligers werkt hier al 20 jaar 24/7 om deze dieren een bestaan te geven.

Het eiland bestaat uit 95% leefgebied voor de chimpansees en 5% leefgebied voor de mensen. Ngamba Island_1020989_eten

De dieren worden gemonitord en 4 keer per dag komen ze naar hun vaste voederplek.

‘s Avonds komen ze – als ze dat willen – naar binnen en slapen ze in hun nachtverblijf. Dit laatste wordt gedaan omdat het bos op het eiland te klein is als natuurlijk leefgebied.

Ngamba island_1030120_nest bouwenChimpansees bouwen elke nacht een nieuw nest. Als dit op het eiland zou gebeuren, zou binnen de kortste keren het bos niet meer leefbaar zijn.

Ngamba Island_1030096_TumboOok Tumbo, onze adoptie-chimp, komt elke avond naar het nachtverblijf

Executive director Lilly Ajarova is ervan overtuigd dat de chimpansees hier gelukkig zijn en dat zie je ook als je Ngamba Island bezoekt: ‘Hier hebben ze het beste van 2 werelden. Ze hebben vrijheid in hun natuurlijke habitat en ze hebben gezond voedsel, worden verzorgd en gemonitord.’

Ngamba Island_1020906_familie

Weeschimps versus weeskinderen

Hoeveel ik ook van dieren – en chimpansees in het bijzonder – houd, tijdens onze reis door Uganda vraag ik me wel af in hoeverre het voor mezelf te verantwoorden is dat er veel geld uitgegeven wordt aan wees-chimpansees. In een land waar nog zoveel armoede is en waar de bevolking bestaat uit een groot aantal weeskinderen door conflicten, aids en moedersterfte op het kraambed. Een vraag die niet alleen mij bezighoudt.

Inspiratiebron

Gedurende ons verblijf op Ngamba Island wordt me duidelijk dat het wel zeker te verantwoorden is. Sterker nog, Ngamba Island is juist zoveel meer en een voorbeeld voor vele goede doelen in Afrika.

Doordat Ngamba Island al 20 jaar zo’n puur doel heeft, conservatie van chimpansees en hun natuurlijke habitat, is hieruit inmiddels een grote spin-off tot stand gekomen richting de omringende communities.

Dat wat een project gericht op chimpansees lijkt te zijn, vormt een basis van waaruit ook mensen worden ondersteund. Niet door geld door te schuiven, wel door het bieden van begeleiding en ontwikkeling. In de ene community is een schoolgebouw mogelijk gemaakt, een andere community krijgt een nieuw toiletgebouw waardoor de persoonlijke hygiëne stijgt. De mensen worden begeleid in hun ontwikkeling en krijgen een eigen verantwoordelijkheid, zodat het een duurzame investering is en niet een eenmalige.  

Vrouwen worden begeleid bij het maken en verkopen van de handcraft en er zijn waterprojecten. Ook ondersteunt Ngamba Island communities door dagen te organiseren waarop mensen artsen voor medische ondersteuning kunnen bezoeken tot aan het ontwikkelen van een kliniek om vrouwensterfte op het kraambed tegen te gaan. Verder is het een inspiratiebron voor communities door de educatieve projecten, een bron van kennis voor wetenschappers en krijgen toeristen op een bijzondere plek echt inzicht in de problematiek die er is.

school-visits-ngambaFotobron: Ngamba Island 

Hier wordt op zoveel verschillende manieren bewustzijn gecreëerd, voor de eigen bevolking en voor alle andere geïnteresseerden. Op deze manier wordt de wereld een beetje mooier gemaakt. En dit is alleen maar mogelijk doordat de kundige, bevlogen mensen van Ngamba Island zich al 20 jaar richten op één doel: conservatie van chimpansees en hun natuurlijke leefomgeving. En bij deze leefomgeving, daar hoort ook de mens bij.  

Ngamba_1030093_medewerker