fbpx

Achter de schermen: Voorzitter van het Jane Goodall Instituut Global Patrick van Veen

Achter de schermen: Voorzitter van het Jane Goodall Instituut Global Patrick van Veen
1 november 2018 Linda van Hage

Achter de schermen: Voorzitter van het Jane Goodall Instituut Global Patrick van Veen 

Door: Lara Nellissen

Patrick van Veen is gedragsbioloog en apenonderzoeker en bekend van zijn boeken en tv optredens. Hij heeft een eigen bedrijf en is ook voorzitter van het Jane Goodall Instituut Global. Benieuwd geworden?

‘Ik kom uit een familie die niets heeft met beesten’- Patrick van Veen

ARP160511_Zoo_Print84

Je bent gedragsbioloog, wist je altijd al dat je dit wilde worden?

Al vanaf dat ik een jaar of elf, twaalf was wist ik dat ik biologie wilde studeren. Daar was nooit grote discussie over. Best grappig, want ik kom uit een familie die niets heeft met beesten. Alleen een kanarie en een goudvis werden bij ons thuis getolereerd. Toch heb ik op de een of andere manier al van jongs af aan een enorme interesse om beesten te onderzoeken. Het liefst gooide ik alles onder de microscoop. Eerst ontstond bij mij de liefde voor onderzoeken en daaruit ontwikkelde zich mijn nieuwsgierigheid naar de natuur. Vooral dieren fascineren mij enorm: hoe ze in elkaar zitten, hoe ze zich gedragen en wat hun sociale structuren zijn. Sociaal gedrag van dieren vind ik erg spannend en interessant, vooral dat van apen.

Wat is dat met jou en apen?

Apen zijn een spiegel. Ze kunnen je veel leren over je karakter. Apen zijn ontzettend goed in het geven van feedback. Dat maakt het niet zo gemakkelijk om met ze te werken. Ik kan soms best wel druk zijn, maar als ik bij de chimpansees ben dan ben ik rustig en relaxed. Lukt het vandaag niet, dan proberen we het morgen weer. Als je die houding hebt, krijg je een positieve houding van de chimpansees terug en werken ze mee. Doe je dat niet, dan kun je onder gepiest worden of erger, wordt er stront naar je gesmeten. Als je niet kunt ontspannen bij de apen, dan zal je onderzoek nooit wat worden.

Dat apen een spiegel zijn van je eigen gedrag, is denk ik iets wat voor veel mensen herkenbaar is. In de dierentuin zie ik vaak mensen verhalen vertellen bij de apen. Ze zien in die apen familieleden terug of ze vullen in wat ze zien gebeuren. Dat maakt apen zo bijzonder.

Hoe ben je bij het Jane Goodall Instituut terecht gekomen?

Na mijn studie biologie in Utrecht ben ik bij een verzekeraar gaan werken. Het was in die tijd moeilijk om een baan te vinden als afgestudeerd bioloog. Ik heb ook nog een management opleiding gevolgd en uiteindelijk heb ik mijn eigen bedrijf gestart, waarbij ik het gedrag van mensen met dat van apen vergelijk. In 2007 ben ik via een project bij Naturalis in contact gekomen met het Jane Goodall Instituut. Zij hebben mij toen gevraagd een lezing te komen geven en vervolgens of ik in het bestuur wilde. Sindsdien zit ik er middenin.

Je bent er dus ingerold?

Ja, maar dat is niet de enige reden dat ik bij het Jane Goodall Instituut werk. Toen ik pas begon met mijn bedrijf, vroeg een van de deelnemers eens: Leuk dat je al deze verhalen vertelt, maar wat hebben apen er zelf aan? Dat zette me aan het denken. Ik vind dat wat ik doe een positieve invloed mag hebben op de wereld en ik zie het als een verplichting dat ik iets doe waar chimpansees en andere apensoorten iets aan hebben. Daarom ben ik vrijwilliger bij het Jane Goodall Instituut. Hoewel, qua uren lijkt het meer op een baan, dan op vrijwilligerswerk. Maar ik vind het belangrijk om een bijdrage aan de wereld te kunnen leveren en daarom ben ik bestuurslid bij het Jane Goodall Instituut Global geworden.

Je bent voorzitter van het Jane Goodall Instituut Global. Hoe verschilt Global van Nederland?

het Jane Goodall Instituut Global is een overkoepelende organisatie die in 2013 is opgericht om de Jane Goodall Instituten van over de hele wereld met elkaar te verbinden. Nu is Jane die verbindende factor, maar als zij er niet meer is, mag het Jane Goodall Instituut niet uiteen vallen. De verschillende instituten met elkaar verbinden is daarom onze voornaamste taak. Daarvoor is het belangrijk dat we gezamenlijke standpunten formuleren over bijvoorbeeld dierentuinen of illegale handel. Zo kunnen we ook in de toekomst beslissingen nemen in de geest van Jane. Verder zorgen wij dat informatie en best practices gedeeld worden tussen de Jane Goodall Instituten, dat nieuwe instituten ondersteuning krijgen en dat de namen Jane Goodall, het Jane Goodall Instituut of Roots & Shoots niet zonder onze toestemming gebruikt worden. Naast deze vier hoofdtaken hebben we afgelopen jaar ook een globale strategie opgesteld waar alle het Jane Goodall Instituten over de hele wereld zich aan moeten houden. Zo kunnen we waarborgen dat het geld van donaties goed besteed wordt.

Waar ben je het meest trots op?

Dat is ons werk voor Chimp Eden, een chimpansee opvangcentrum in Zuid-Afrika. We bestonden pas net een jaar toen we in mei bericht kregen van de Zuid-Afrikaanse regering dat in Chimp Eden twee chimpansee mannen geëuthanaseerd zouden worden. Deze chimpansees hadden twee medewerkers aangevallen. Wij wilden absoluut voorkomen dat de chimpansees gedood zouden worden. Daarom zijn we samen met het Jane Goodall Instituut Zuid Afrika een project gestart zodat de regering haar beslissing terug zou draaien. Maar omdat het Jane Goodall Instituut Global nog maar zo kort bestond, hadden we veel hulp nodig. Zo hadden we niet eens een eigen bankrekening. het Jane Goodall Instituut Nederland heeft ons toen daarmee geholpen en ook van de Jane Goodall Instituten in Portugal en Amerika hebben we veel steun gehad. Samen hebben we de grote problemen die op Chimp Eden speelden aangepakt door zeer ervaren dierverzorgers te sturen en de dierverblijven te vernieuwen. Dankzij die maatregelen zijn de chimpansees uiteindelijk niet geëuthanaseerd. Tegelijkertijd was het voor de lokale mensen een steun in de rug.

Op de global meeting in 2017 was ik opnieuw heel trots. We presenteerden toen onze nieuwe globale strategie, waarvan de voorbereiding een slopend proces was. Het was vooraf niet duidelijk of iedereen de strategie zou ondertekenen. Iedereen heeft zo zijn eigen mening en belangen. Desondanks zetten alle 50 aanwezigen hun handtekening.

Jij kent Jane goed. Afgelopen keer bleef ze bij jullie slapen. Hoe is Jane?

Jane heeft twee kanten. Zij is iemand die anderen ontzettend goed kan inspireren. Haar lezingen zijn fantastisch. Tegelijkertijd is Jane ook heel huiselijk en kan ze ervan genieten om ‘s ochtend ontbijt klaar te maken, koffie te zetten en om ’s avonds wat na te borrelen met een stukje kaas en een drankje. Ze waardeert het kleine huiselijke. Zelfs in haar hotelkamer maakt ze knus en gezellig. Overal zet ze kaarsjes neer. Voor je het weet nodigt ze tien mensen uit op haar hotelkamer om verhalen te vertellen. Dat vind ik mooi aan Jane.

Geïnspireerd geraakt? Sluit je aan bij het Jane Goodall Instituut. Weten hoe kijk op janegoodall.nl/doe-mee/