fbpx

De sterke band tussen moeder en kind bij chimpansees

De sterke band tussen moeder en kind bij chimpansees
6 mei 2020 Fien Lindelauff

De sterke band tussen moeder en kind bij chimpansees

Herinner jij je Flo nog, de moeder die Jane Goodall onderzocht tijdens haar onderzoek in Gombe? Flo was een chimpansee moeder die wel 9 babies kreeg. Dr. Jane Goodall onderzocht bijna 60 jaar geleden de chimpansees in Gombe. Sindsdien weten we dat de band tussen moeder en kind bij chimpansees vergelijkbaar is met de band bij mensen.

Het onderzoek van dr. Jane Goodall

jane goodall and baby flint

Jane Goodall en baby Flint in Gombe

Dr. Jane Goodall was tijdens haar onderzoek naar de chimpansees in Gombe gefascineerd door de band tussen Flo en haar baby Flint. Dit werd een belangrijk deel van haar onderzoek. Zo ontdekte Jane dat de band tussen moeder en kind bij chimpansees en andere mensapen waarschijnlijk net zo sterk als bij mensen. Deze band is dan ook van groot belang voor de opvoeding en het welzijn van een babychimpansee. Zo stelde Jane Goodall in haar onderzoek: “the majority of parental care is the responsibility of the mother and is critical to the survival and emotional health of youngsters” (Goodall 1986).

Jonge chimpansees krijgen niet alleen voedsel van hun moeders, maar ook warmte, bescherming en de mogelijkheid om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen. Er zijn ook aanwijzingen dat de status van een jonge chimpansee afhankelijk is van de status van hun moeder (Goodall 1986).

De eerste maanden

De eerste dertig dagen zijn een babychimpansee en zijn moeder onafscheidelijk. De babychimpansee wordt door de moeder op haar buik gedragen. Daarnaast is een chimpansee de eerste twee maanden niet sterk genoeg om zijn eigen gewicht te kunnen dragen. Na vijf maanden wordt de chimpansee vooral op de rug gedragen. Tijdens het eerste jaar staat de babychimpansee bijna altijd in direct contact met zijn moeder.

In zijn tweede jaar zal de chimpansee vaker loskomen van zijn moeder maar nog steeds binnen enkele meters van zijn moeder te vinden zijn. Na 5 jaar verlaten ze hun moeders rug en gaan zij zelf door het bos lopen. Pas na 8 tot 10 jaar horen de chimpansees pas echt bij de volwassenen en gaan ze onder moeders vleugels vandaan. Maar de band tussen moeder en kind zal altijd blijven bestaan!

Chimpansee adoptiemoeders

Het moederinstinct schijnt ook bij chimpansees te bestaan die zelf geen babies hebben. Zo komt het in onze opvangcentra vaak voor dat een vrouwelijke chimpansee een babyweesje ‘adopteert’ en opvoedt alsof het haar eigen baby is.

Falero en Lounama

Lounama en Falero

Zo heeft Lounama in het Tchimpounga opvangcentrum de zorg voor Falero op zich genomen. Falero is hierdoor opgegroeid tot een sterke chimpansee. Lounama is een zorgzame adoptiemoeder en laat hem geen moment alleen! Soms vindt Lounama het vermoeiend om de hele dag met Falero te moeten spelen, maar ze blijft altijd geduldig.

Chimps LaVielle and Lemba at the JGI Tchimpounga Chimpanzee Rehabilitation Center

La Vieille

Een van de meest zorgzame chimpansees die wij in onze opvangcentra hebben gekend, is het vrouwtje La Vieille. Zij werd zelf gered uit een dierentuin waarin zij in slechte omstandigheden leefde. Na enkele jaren in ons Tchimpounga opvangcentrum kon zij van haar trauma’s herstellen en werd zij een adoptiemoeder voor veel weeschimpansees. Helaas is La Vieille in 2016 overleden maar wij denken graag terug aan deze bijzondere liefdevolle chimpansee.

Menselijke adoptiemoeders

Moederliefde is dus heel erg belangrijk voor het welzijn van een babychimpansee. Helaas worden veel babychimpansees uit het wild gehaald en krijgen zij nooit de kans om met hun eigen moeder op te groeien. Babychimpansees die in onze opvangcentra terechtkomen, worden daarom altijd 24/7 verzorgd door een menselijke adoptiemoeder.

Deze adoptiemoeders in onze opvangentra zijn getrainde professionals. Zij zorgen ervoor dat de babychimpansees de aandacht en liefde krijgen die zij nodig hebben om uit te groeien tot een sterke chimp. Zo krijgen zij de fles, leren zij over gevaar in het bos en het omgaan met andere chimpansees. Op deze manier kunnen de weeschimpansees toch moederliefde ontvangen.

Help ons deze weeschimpansees moederliefde te geven en adopteer een chimpansee.

Door: Fien Lindelauff

Bronnen:

  • Cawthon Lang KA. 2006 April 13. Primate Factsheets: Chimpanzee (Pan troglodytes) Behavior 
  • Goodall J. 1986. The chimpanzees of Gombe. Cambridge (MS): Belknap Pr. 673 p

In dit filmpje vertelt dr. Jane Goodall over de band tussen moeder en kind bij chimpansees: