fbpx

Goodali: Gombe’s nieuwe babychimpansee!

Goodali: Gombe’s nieuwe babychimpansee!
10 juli 2020 Fien Lindelauff

Goodali: Gombe’s nieuwe babychimpansee!

Door Bill Wallauer op 3 februari 2020 (vertaling Yfke van Vuurden, 24 juni 2020)

Is het niet heerlijk wanneer alles op z’n plek valt? Op dit soort dagen wordt de dag almaar beter, vanaf het moment dat je wakker wordt. Aan de oevers van het Tanganyika-meer in West-Tanzania slapen is een droom op zich. Bij het ochtendgloren vermengt vogelzang zich met het zachte geluid van golven, kabbelend aan de kiezeloever, en tsjirpende krekels. Op deze speciale plek leerde Dr. Jane Goodall voor het eerst de wilde chimpansees van Gombe kennen en begrijpen. Het is 60 jaar later nog steeds een van de prachtigste plekken op aarde.

Gombe

Gombe

Een van die perfecte dagen was 23 augustus 2019. Ik werd vroeg wakker, opgewekt en van plan om de chimpansee Gremlin en haar dochters te gaan zoeken in Kakombe Valley. Ik hoopte de dag met ze door te brengen en hun gedrag te kunnen observeren. Opzienbarend: Jane was óók in Gombe. Met Jane in Gombe zijn is best surreëel, en het lijkt wel of er altijd fantastische dingen gebeuren wanneer zij hier is. Ik ken haar al 30 jaar, en het ontzag en de bewondering voor wie ze is en wat ze voor elkaar heeft gekregen is nooit afgenomen. Om tijd met haar door te brengen op deze bijzondere plek, waar ze dingen over mensapen en mensen ontdekte die de geschiedenis blijvend hebben veranderd, daar zijn geen woorden voor.

Na een geweldig verhaal te hebben aangehoord over twee toeristen die 200 kilometer hadden gereisd, alleen maar om haar te kunnen ontmoeten, vertrok ik richting de zuidzijde van Kakombe Stream. Rustig doorzocht ik het dal, en ik was blij dat ik een boom vond die helemaal vol zat met rode franjeapen.

Hoewel ik de chimpansees graag wilde vinden, was het filmen van bijna 20 apen in een open boom erin te verleidelijk. Dit zijn de lastige beslissingen: ga je verder en mis je de zeldzame kans om het gedrag van franjeapen vast te leggen, of blijf je en mis je mogelijk iets verderop? Meestal overtuig ik mezelf ervan ‘even snel een paar plaatjes te schieten’ en waag ik het erop dat ik iets mis. Hoewel het er meestal op neerkomt dat ik langer dan even snel blijf hangen, heb ik daar zelden spijt van. In dit geval was ik drie kwartier later nog steeds bij ze en vermaakte me prima met het maken van hogesnelheidsopnamen van de apen die uit de boom sprongen.

monkeys in gombe national park tanzania

monkeys in Gombe National Park

Terwijl ik deze ongelofelijke dieren observeerde, had ik de mazzel Shadrack Kamenya en Lilian Pintea, de VP van het Jane Goodall Instituut natuuronderzoek (twee van de wetenschappelijke helden van het Jane Goodall Instituut) tegen het lijf te lopen. Het is heerlijk om tijd in het woud door te brengen met deze briljante geesten. Lilian heeft bijgedragen aan de manier waarop het Jane Goodall Instituut technologie en kaarten gebruikt om inzicht in de bedreigingen voor chimpansees en hun habitat te krijgen, door samen te werken met lokale gemeenschappen om bosreservaten te creëren en zaken als aantasting te controleren. En aangezien Dr. Kamenya promoveerde op de rode franjeapen van Gombe, was het nog waardevoller deze apen samen met hem te zien.

Adopteer een chimpansee!

Maak een verschil, begin meteen en steun het Jane Goodall Instituut.

Goodali: Gremlin’s nieuwe baby

Samen trokken we naar hoger gebied in de vallei, waar een van de ervaren parkgidsen ons vertelde dat Gremlin, het oudere vrouwtje van G-familie, hoger in de vallei was gezien, nabij de del. De G- en F-families worden al 60 jaar ononderbroken vastgelegd – wat ooit begon met Janes eigen onderzoek – waardoor we niet alleen hun familiebanden konden bijhouden maar ook zogenaamd ‘narratief onderzoek’ konden doen over verschillende generaties. Het kostte ons maar een paar minuten om Gremlin te vinden … en we waren verrukt om te zien dat ze op bijna 50-jarige leeftijd een nieuw jong had gekregen!

Gremlin and her son Gizmo in Gombe National Park, Tanzania

Over de afgelopen 27 jaar heb ik waarschijnlijk meer tijd met Gremlin en haar familieleden doorgebracht dan welke andere familie in Gombe dan ook. In 1993 zag (en filmde) ik hoe Gremlin Gaia kreeg, en vijf jaar later keek ik met Jane toe terwijl Gremlin haar tweeling Golden en Glitter aan de gemeenschap voorstelde. Golden en Glitter zijn inmiddels de langst in het wild overlevende tweeling ter wereld. Wat een fantastische mazzel dat ze na al die jaren nog een jong kreeg terwijl Jane en ik hier waren. Ter ere van Jane kreeg hij de toepasselijke naam Goodali.

Toen we aankwamen zat Gremlin met haar gezicht naar ons toe en kon ik het moment dat ik het nieuwe jong voor het eerst zag vastleggen.

goodali new baby chimpanzee gombe

Goodali

Ze zat daar enkele ogenblikken, om vervolgens het struikgewas op te zoeken en daar takken te strippen. Het nieuwe jong hield Gremlins lange haren stevig vast en hoewel ze hem af en toe met één arm ondersteunde, had hij duidelijk haar hulp niet nodig om zich vast te houden.

De rest van de middag bleef ik bij Gremlin en haar familie terwijl ze zich richting de top van Plum Tree Thicket bewogen. Het was een genot om Gaia en haar gezin (Gremlins kleinkinderen) samen te zien eten en reizen.

Toen de familie de piek van Peak Ridge bereikte, klom Gremlin in een hoge kluwen bomen en ranken, en bleef lang weg. Af en toe hoorde ik geritsel in het groen, en uiteindelijk kwam ze tevoorschijn op een vrije tak, waar ze zich over een paar takken boog om een zachte zitplaats te maken. Grendel (Gremlins vierjarige telg) kwam dichterbij en staarde naar zijn nieuwe broertje. Het is niet gemakkelijk om plaats te moeten maken voor de nieuwe baby, maar Gremlin was altijd al een geweldige moeder die al haar nakomelingen troost en gelijke aandacht geeft. Ze verzorgde Grendel langdurig en met veel liefde, steeds met een ondersteunende arm rond haar nieuwe kleine.

gremli and the G family chimpanzees in Gombe

De ‘G’ familie chimpansees in Gombe

Na een fijne verzorgingssessie deed Gremlin een namiddagdutje. Ze bouwde een groot nest, ging liggen en viel prompt in slaap. Grendel viel op een lagergelegen tak in slaap, en ik kon zo een mooie video en een aantal foto’s van beide maken.

Uiteindelijk kon ik me losmaken van dit idyllische tafereel om een paar interviews te doen voor de aankomende National Geographic-film over Jane, ‘The Hope’, samengesteld in samenwerking met het Jane Goodall Instituut. Het woud verlaten is altijd moeilijk, maar wat een geluk dat ik de eerste uren van de nieuwste telg van de fantastische G-familie mocht meemaken!

Bekijk de nieuwe baby in deze video: