fbpx

Wat is het IQ van een chimpansee? – ChimpGlimp

Wat is het IQ van een chimpansee? – ChimpGlimp
28 juli 2020 Fien Lindelauff

Wat is het IQ van een chimpansee? – ChimpGlimp

Scroll down for English

Door: Manon de Visser

Chimpansees staan ondertussen al langere tijd bekend om hoe slim ze eigenlijk zijn. Door primatologen zoals Dr. Jane Goodall hebben we in de afgelopen eeuw veel geleerd over deze meest aan ons verwante apensoort. Vroeger dacht men dat alleen mensen complexe, mentale eigenschappen hadden. Zo kunnen mensen bijvoorbeeld ver in de toekomst plannen, of machines ontwikkelen om problemen gemakkelijker op te lossen. In die tijd werd niet gedacht dat ook dieren extreem slim kunnen zijn. Maar chimpansees hebben al vaak genoeg het tegendeel bewezen. Hoe intelligent zijn chimpansees? Kunnen we te weten komen wat het IQ van een chimpansee is?

chimpansee ogen

Hoe weten we hoe slim chimpansees zijn?

Wat is “IQ” eigenlijk? De terminologie op een rijtje

Voordat we het over het IQ van een chimpansee kunnen hebben, is het belangrijk eerst een onderscheid te maken tussen een aantal termen die vaak gebruikt worden door gedragsbiologen en door psychologen. De termen ‘cognitie’, ‘intelligentie’ en ‘IQ’ worden bijvoorbeeld met regelmaat door elkaar gebruikt. In principe betekenen ze alle drie net iets anders. Wij zetten het voor je op een rijtje:

 

Adopteer een chimpansee!

Maak een verschil voor de bedreigde chimpansees en adopteer een chimpansee.

Cognitie

Met cognitie wordt veelal het ‘vermogen om te leren’ bedoeld. Daarbij is bijvoorbeeld belangrijk op welke manieren een organisme dingen waar kan nemen, kan onthouden en erover kan redeneren. De cognitieve vaardigheid wordt dan ook vaak neergezet als een algemene eigenschap.

Intelligentie

Intelligentie, daarentegen, is gebaseerd op die cognitieve vaardigheden en omvat op een bepaalde manier dezelfde typen functies, zoals vooruit plannen, zich kunnen oriënteren en het hebben van inzicht en een probleemoplossend vermogen. Maar intelligentie kan meer variëren tussen soortgenoten. De intelligentie bepaalt dus binnen een soort meer hoe slim een individu is.

IQ

Het IQ is de zogenaamde ‘Intelligentie Quotient’ en is eigenlijk een maat voor hoe intelligent een mens is. Het gemiddelde IQ van de mens schommelt rond de 100 en aan de hand van een IQ kunnen de meetbare verschillen in intelligentie tussen individuen vergeleken worden.

Chimpansees zijn cognitief zeer vaardig

Het is moeilijk om het IQ van een chimpansee te kunnen bepalen, omdat de maatstaf zoals we deze kennen mens-gebonden is. Dat maakt het moeilijk toe te passen op chimpansees of andere dieren.

Tussen chimpansees en mensen is er desalniettemin veel overlap, wat het mogelijk maakt om onderzoek te doen naar de cognitie en intelligentie van chimpansees in bredere zin. Chimpansees zijn cognitief zeer vaardig: ze kunnen puzzels oplossen en plannen maken voor in de nabije toekomst. Wetenschappers hebben ze zelfs gebarentaal aan kunnen leren. Verder doen chimpansees, net als mensen, aan tool-use: het ontwerpen en gebruiken van gereedschappen, wat slimheid vereist.

chimpansee rockpaperscissors

Chimpansees kunnen leren hoe het spelletje steen, papier, schaar werkt. Beelmateriaal van een onderzoek in Japan, Kyoto University’s Primate Research Institute.

Vriendjespolitiek, cultuurvorming en manipulatie

chimpansee knuffel

Chimpansees die elkaar omhelzen, vaak als teken van vriendschappelijkheid of troost.

Cognitieve intelligentie is niet het enige waar chimpansees in uit lijken te blinken. Ten eerste zijn chimpansees sociale wezens: ze communiceren op verscheidene manieren met elkaar. Bij de chimpansees heerst ook een duidelijke rang orde in de groep. Bij minder intelligente diersoorten kan zo een rangorde van simpele aard zijn en relatief onbeïnvloedbaar zijn, maar chimpansees werken dagelijks hard aan hun relaties. Zo doen ze bijvoorbeeld aan ‘vriendjespolitiek’: doe ik iets voor jou, dan doe jij iets voor mij (= ‘wederzijds altruïsme’). Verder spreken wetenschappers zelfs over verschillende ‘culturen’ in chimpanseegroepen.

De levenswijze en manier van denken in chimpanseegroepen berust op zogenaamde ‘sociale’ en ‘emotionele’ intelligentie. Deze vormen van intelligentie zorgen ervoor dat een individu zich bewust is van zijn eigen ervaringen en gevoelens, maar ook van die van een ander. Chimpansees kunnen elkaar, evenals hun menselijke trainers, dus prima manipuleren wanneer dat henzelf goed uitkomt. Maar ze tonen elkaar ook troostgedrag en empathie. Ook kunnen ze zichzelf herkennen in een spiegel, iets wat niet veel dieren kunnen. Al deze kenmerken van chimpansees wijzen op een groot intellect.

Niet alleen chimpansees zijn trouwens intelligente dieren. Ook bepaalde vogelsoorten, octopussen, dolfijnen en andere primaten scoren hoog op de lijst van pientere dieren.

Wil je meer weten over de slimheid van chimps? Contacteer dan direct het Jane Goodall Instituut Nederland of de auteur van dit ChimpGlimp artikel. Wij zoeken het graag voor je uit!

JGI NL: info@janegoodall.nl Manon de Visser: manon.devisser@janegoodall.global Vergeet ons niet te volgen op social media!

Bronnen:

  • Gao et al. (2017) Learning the rules of the rock–paper–scissors game: chimpanzees versus children
  • Goodall, J. (1986). “The Chimpanzees of Gombe: Patterns of Behavior”. (Harvard University Press).
  • Waal, F. de. Chimpanseepolitiek. Amsterdam, Uitgeverij Contact 2014 (vierde druk)
  • Wynne, C. D. L. Do animals think? Princeton, Princeton University Press 2004
  • https://www.123test.nl/wat-is-iq-en-intelligentie/ (accessed 15th of July 2020)
  • https://www.nationalgeographic.nl/dieren/2019/09/deze-14-dieren-hebben-laten-zien-dat-ze-bijzonder-slim-zijn (accessed 15th of July 2020)
  • https://www.britannica.com/animal/chimpanzee/Intelligence (accessed 15th of July 2020)

 

Adopteer een chimpansee!

Vanaf 45 euro adopteer jij symbolisch een chimpansee en ontvang jij updates en een certificaat.

What is the IQ of a chimpanzee? – ChimpGlimp

By: Manon de Visser

Chimpanzees have been known for their cleverness for quite a while now. Thanks to primatologists such as Dr. Jane Goodall, we have learned a lot about this ape species, that is closely related to us. People used to believe that only humans possessed complex, mental capabilities. Humans are for instance able to make plans for the future, or to develop machines to fix difficult problems. Back in the days, people did not think that animals could be extremely smart as well. However, chimpanzees have proven the contrary time and again. How intelligent are chimpanzees? Can we figure out what the IQ of a chimpanzee is?

chimpansee ogen

How do we know how smart chimpanzees are?

What is “IQ” anyway? Let’s clarify the terminology

Before we can talk about IQ in chimpanzees, it is important to distinguish certain terms that are often used by behavioral biologists and psychologists. De terms ‘cognition’, ‘intelligence’ and ‘IQ’ are often used interchangeably. But all three have a slightly different meaning. We clarify these meanings for you:

Cognition

With the term cognition, the ‘ability to learn’ is often what is meant. The ways in which an organism can perceive and remember the things around it and the way in which it reasons about these things, are an important part of cognition. The cognitive ability is therefore often seen as a broad and general characteristic.

Intelligence

Intelligence, on the other hand, is based on those cognitive abilities. Partly, it includes the same type of functions, such as the ability to make plans, to be able to orient and to have insight and problem-solving skills. However, intelligence can vary more between conspecifics. Thus, intelligence can determine, within one species, how smart an individual is.

IQ

IQ is an abbreviation of the so-called ‘Intelligence Quotient’ and it is actually a measure for how intelligent a human being is. The average IQ of humans overs around a 100 and by using IQ, the measurable differences in intelligence between individuals can be compared.

Chimpanzees strong cognitive abilities

It is difficult to determine the IQ of a chimpanzee, because this is a human-bound measure. That makes it difficult to apply it to chimpanzees, or other animals.

Still, there is a lot of overlap between humans and chimpanzees, which makes it possible to investigate the cognition and the intelligence of chimpanzees in a broader sense. Chimpanzees have strong, cognitive abilities: they can solve puzzles and they make plans for the upcoming future. Scientists have even taught them how to use sign language. Besides that, chimpanzees engage in tool-use, just like humans. Tool-use is, as the name implies, the design and usage of tools, which requires cleverness.

chimpansee rockpaperscissors

Chimpanzees can learn how to play the game rock, paper, scissors. Image from researchers in Japan, Kyoto University’s Primate Research Institute.

Favoritism, culture formation and manipulation

Cognitive intelligence is not the only thing that chimpanzees excel at. First of all, chimpanzees are highly social: they communicate with each other in various ways. With chimpanzees, there is often an obvious hierarchy within the group. With less intelligent animal species, such a rang order can be simple of nature and hard to influence, but chimpanzees work on their relationships constantly. For instance, they can be political and show favoritism, with clear ‘tit-for-tat’ strategies. The latter is also called ‘reciprocal altruism’. Furthermore, scientists even speak of different ‘cultures’ in chimpanzee groups.

The way chimpanzees live and think is based on so-called ‘social’ and ‘emotional’ intelligence. These different types of intelligence can cause an individual to be aware of their own experiences and feelings, but also of those of another individual. Chimpanzees can manipulate each other, as well as their human trainers, quite well whenever it suits them. Also, they can recognize themselves in a mirror, which is something not many animals can. All these characteristics of chimpanzees point to the presence of a great intellect.

chimpansee knuffel

Chimpanzees can hug each other, often as a sign of friendship or compassion.

By the way, not only chimpanzees are intelligent animals. Also, certain species of birds, octopuses, dolphins and primates score high on the list of smart animals.

Would you like to know more about the cleverness of chimpanzees? Then contact the Jane Goodall Institute Netherlands directly or contact the author of this ChimpGlimp article. We will be happy to answer all of your questions!

JGI NL: info@janegoodall.nl

Manon de Visser: manon.devisser@janegoodall.global

Don’t forget to follow us on social media!

Sources:

  • -Gao et al. (2017) Learning the rules of the rock–paper–scissors game: chimpanzees versus children
  • Goodall, J. (1986). “The Chimpanzees of Gombe: Patterns of Behavior”. (Harvard University Press).
  • Waal, F. de. Chimpanseepolitiek. Amsterdam, Uitgeverij Contact 2014 (vierde druk)
  • Wynne, C. D. L. Do animals think? Princeton, Princeton University Press 2004
  • https://www.123test.nl/wat-is-iq-en-intelligentie/ (accessed 15th of July 2020)
  • https://www.nationalgeographic.nl/dieren/2019/09/deze-14-dieren-hebben-laten-zien-dat-ze-bijzonder-slim-zijn (accessed 15th of July 2020)
  • https://www.britannica.com/animal/chimpanzee/Intelligence (accessed 15th of July 2020)