fbpx

Wildlife trade bedreigt de wereldwijde biodiversiteit

Wildlife trade bedreigt de wereldwijde biodiversiteit
15 december 2020 Fien Lindelauff

Wildlife trade bedreigt de wereldwijde biodiversiteit

Door: Janneke Troost

Eén derde van alle zoogdieren en vogels ter wereld wordt in hun voortbestaan bedreigd door niet duurzame jacht en handel. In Afrika wordt elke 20 minuten een olifant gedood. Ook chimpansees worden met uitsterven bedreigd, door stroperij en verwoesting van hun leefgebied. Afrikaanse neushoorns zullen naar schatting in 2036 uitgestorven zijn, met als grootste doodsoorzaak wederom: de stroperij. Hoe werkt de wildlife trade en hoe kan het dat deze nog steeds bestaat? 

Afrikaanse neushoorns worden ernstig bedreigd

Wat is wildlife trade?

De handel in planten en dieren is een complex probleem. Het is allereerst niet per definitie illegaal. “Wildlife trade” omvat namelijk alle handel in wilde dieren en planten, en dat wordt over de hele wereld al miljoenen jaren gedaan. Om dieren of planten ergens te herintroduceren, bijvoorbeeld, moeten ze eerst verhandeld worden. Daarnaast is er bijvoorbeeld ook handel tussen dierentuinen, en opvanglocaties om zo een voortplantings-project op te zetten.

Chimpansees zijn belangrijke spelers in een ecosysteem

Wat is het probleem van wildlife trade?

Het wordt echter wél een probleem, wanneer deze handel niet duurzaam verloopt. Wanneer er bijvoorbeeld gejaagd wordt op soorten die met uitsterven bedreigd zijn, of wanneer de manier van het zoeken of vangen van een dier of plant verstrekkende gevolgen heeft voor de natuur en de soort zelf. Maar wie bepaalt wanneer de negatieve effecten te groot zijn: wanneer legale handel, illegaal wordt?

De gevolgen van technologie

Door technologische ontwikkeling is zowel de jacht, als het internationaal verhandelen gemakkelijker geworden, waardoor de illegale handel in wildlife een steeds groter probleem wordt. Via DNA-analyse werd op een zwarte markt in Hanoi, in Vietnam, een neushoornhoorn gevonden die zich slechts 48 uur eerder nog op een levende neushoorn in een Zuid-Afrikaans natuurreservaat bevond. Zo snel kan het dus gaan.

Doneer en maak het verschil

Help wildlife crime stoppen. Wij leiden rangers op, verzorgen geredde chimpansees, geven voorlichting en dragen bij aan wetgeving om wilde dieren te beschermen. Bedankt!

Hoeveel handel wordt er gedreven?

Pangolin Canva

Er zijn in 10 jaar tijd meer dan een miljoen pangolins gedood.

Het WWF geeft aan dat er in 2016 naar verwachting onder andere meer dan 100 miljoen ton vis, 1.5 miljoen levende vogels en 440.000 ton medicinale planten verhandeld werden. In één jaar. Van ‘s wereld meest verhandelde zoogdier, de pangolin, zijn binnen 10 jaar al minstens een miljoen dieren gedood, en van de 3000 tot 7000 sneeuwluipaarden die nog in het wild leven, worden er jaarlijks 220 tot 450 verhandeld. De waarde van deze illegale handel, werd door de Verenigde Naties geschat op zo’n 7 tot 23 miljard Amerikaanse dollars, alleen al voor zoogdieren, en wederom per jaar.

Illegale handel in wilde dieren neemt toe

Hiermee komt illegale handel in wildlife qua omvang op de vierde plek van alle soorten illegale handel, alleen voorbijgegaan door narcotica, mensenhandel en wapensmokkel. In 2016 werd door Interpol en UNEP geschat dat er jaarlijks een toename van 5 tot 7 procent is in de geldstromen van milieucriminaliteit, waar illegale handel in wildlife een belangrijk onderdeel van is. Dat is twee keer de snelheid van de economische groei wereldwijd (het Bruto Binnenlands Product), wat betekent dat milieucriminaliteit dus veel sneller groeit dan legale economische activiteiten. Het is echter lastig om in te schatten hoeveel er precies verhandeld wordt, en hoeveel geld daarin omgaat, aangezien deze illegale handel dus grotendeels ongezien gebeurt.

Jeje at Ngombe island.

Chimpansees horen in het wild.

Waarvoor wordt wildlife verhandeld?

Stroperij omvat de diefstal van alle producten uit de natuur. Zonder toestemming, mag je dus niets meenemen uit het wild. Dieren worden gestroopt voor hun vacht, hoorns of tanden, maar bijvoorbeeld ook voor consumptie. Dat laatste noemen we vaak ‘bushmeat’ of ‘wild meat’ stoperij wanneer er gejaagd wordt voor de verkoop en handel van ‘oerwoudvlees’. Hier wordt vaak veel voor betaald, en dat zorgt ervoor dat de stropers tot alles in staat zijn. Er wordt niet alleen gehandeld in dode dieren of onderdelen daarvan, maar ook in levende dieren. Dat gebeurt bijvoorbeeld voor de vraag naar huisdieren, zoals chimpansees, slangen, vogels, amfibieën en knaagdieren, maar ook voor dieren die levend bereid worden in de keuken, zoals kreeften.

Het zijn ook niet alleen dieren die verhandeld worden: er wordt ook veel handel gedreven in bomen, en medicinale of hele bijzondere planten. Illegale handel in hout is bijvoorbeeld een van de belangrijkste oorzaken van ontbossing. Naar schatting is een derde van al het papier dat over de hele wereld gebruikt wordt, dus ook in Nederland, afkomstig van illegaal gekapt bos.

Wat zijn de gevolgen?

Uit onderzoek is gebleken dat de jacht op en handel in “wildlife” de op een na grootste bedreiging vormt voor biodiversiteit wereldwijd, na habitat vernietiging, en vóór klimaatverandering. De effecten zijn namelijk nog veel groter dan alleen het doden van de plant of het dier zelf. Wanneer er zo veel gejaagd wordt op een bepaalde soort dat deze lokaal dreigt uit te sterven, zorgt dit er namelijk ook voor dat het gehele systeem waarin de soort leeft uit balans raakt.

Veel planten zijn namelijk afhankelijk van dieren voor hun verspreiding, en daarmee voor hun voortbestaan. Deze relatie werkt natuurlijk ook de andere kant op: zonder fruit, insecten en bladeren kunnen chimpansees niet leven, en zonder herten en andere prooidieren zal ook de tijger uitsterven. Al dit soort relaties samen noemen we een ecosysteem. Illegale handel in wildlife vormt zo dus een bedreiging voor gehele ecosystemen.

Kibale National Park Oeganda, valstrik wordt verwijderd

In valstrikken raken veel dieren verstrikt, in een poging te ontsnappen verwonden ze zichzelf.

Wildlife trade kan gehele ecosystemen uit balans brengen

Daarnaast kan de manier waarop een dier of plant uit de natuur wordt gehaald grote gevolgen hebben voor de natuur. Bij de (illegale) vangst van vissen en andere mariene soorten, komen bijvoorbeeld vrijwel altijd ook andere dieren (zoals haaien en dolfijnen) in de visnetten terecht. Deze dieren worden daarna vaak overboord gegooid , maar dan zijn ze in de meeste gevallen al zo verwond en uitgeput dat ze zullen sterven. Wanneer dieren op het land gevangen worden met een val of met gif kun je je voorstellen dat ook niet alleen de ‘gewenste’ dieren hierin terechtkomen.

Daarnaast zijn voor de vraag naar huisdieren vooral jonge dieren erg gewild. Deze dieren leven echter vaak in een groep. Bij bijvoorbeeld het vangen van een jonge chimpansee moorden stropers daarom dan ook vaak een hele familie uit om te voorkomen dat zij hun jong beschermen. Zo worden er voor elke gevangen chimpansee gemiddeld 10 anderen gedood. Vervolgens worden levend gevangen dieren gehouden in kleine ruimtes, onder erbarmelijke omstandigheden, in afwachting tot ze verkocht worden of sterven.

Chimpansees zijn geen huisdieren. Credit: Daniel Stiles

Exoten brengen gevaar met zich mee

Zelfs wanneer een dier of plant al gevangen en vervoerd is naar zijn of haar nieuwe huis of land, kan handel in wilde planten en dieren nog voor grote problemen zorgen. Deze soorten worden namelijk de hele wereld over vervoerd, omdat ze bijvoorbeeld in het land van de koper niet voorkomen. De soorten die daar wél voorkomen komen deze nieuwe soorten dan voor het eerst tegen. Deze zogenaamde ‘exoten’ kunnen dan de rol van een lokale soort in het ecosysteem overnemen, of worden bijvoorbeeld de nieuwe roofdieren op deze lokale soort. Dit kan echter ook ongemerkt gebeuren! Soms nemen de dieren of planten namelijk zaden, ziektes of virussen met zich mee. Dat kan zelfs nog wanneer een dier al overleden is. Het belangrijkste voorbeeld van het afgelopen jaar is COVID-19. Ook deze ziekte is overgesprongen van dier op mens en heeft zich zo over de wereld verspreid.

Wildlife Crime is niet alleen een probleem en Afrika en Azië

Deze handel in wilde dieren beperkt zich niet tot China en Afrika. Sterker nog, de oostgrens van de Europese Unie wordt omschreven als een ‘wildlife trade hotspot’. Er wordt gelukkig in Nederland, Europa en in de hele wereld, steeds meer gedaan om de illegale handel in wildlife tegen te gaan. Dat kan bijvoorbeeld door wetgeving en handhaving, bescherming van natuurgebieden, door onderzoek te doen naar de handelsroutes, en door het effect van de handel op bepaalde soorten duidelijk te maken voor het brede publiek. Er zijn echter nog steeds veel verschillende meningen over wat goed is, en wat niet. Zo heeft de Wereld Gezondheids Organisatie (WHO) enkele jaren geleden het gebruik van Traditionele Chinese Medicijnen gelegaliseerd, en wordt het gebruik ervan sindsdien wereldwijd (legaal) gefaciliteerd. In deze medicijnen worden vaak onderdelen van wilde dieren gebruikt, zoals neushoorn-hoorns, tijger-tanden en beren-gal, en sinds deze legalisatie zal de vraag hiernaar alleen maar toenemen.

Kibale rangers Oeganda

Rangers in het Kibale National Park in Oeganda

Voorlichting is erg belangrijk: wat doet het Jane Goodall Instituut? 

Regelgeving is echter niet genoeg. Het is namelijk wel zo dat jagers en stropers vaak niet weten wat de gevolgen van hun acties zijn. Veel lokale jagers weten niet dat de dieren en planten die zij hun hele leven al kennen en zien, met uitsterven bedreigd worden. Er kan dus nog veel bereikt worden met onderwijs! De jacht is vaak ook de enige bron van inkomsten voor veel lokale stropers en hun families. Zij moeten dus niet alleen onderwijs krijgen om het probleem te snappen, maar ook moeten er alternatieven worden ontwikkeld zodat ze hun families kunnen blijven onderhouden en in hun eiwitbehoefte kunnen voorzien.

Tchimpounga rangers leren omgaan met GPS.

Daarnaast zijn ook mensen nodig die in het veld toezien op de regels rondom stroperij en handel, en daar hebben ze spullen voor nodig. Camera’s, GPS loggers, kleding en tenten bijvoorbeeld.

Met jouw steun aan het Jane Goodall Instituut draag je bijvoorbeeld bij aan het opleiden van de Kibale Rangers, die in Afrika aan de slag gaan met het verwijderen van valstrikken, het opsporen van jagers, en het geven van workshops en voorlichting. Daarnaast werkt het Jane Goodall Instituut vanuit het Community Centred Conservation principe. Dit betekent dat de behoefte van de lokale bevolking centraal staat en er actief naar duurzame alternatieven wordt gezocht.

Jouw hulp is nodig! 

Met jouw steun maken wij samen het verschil voor mens, dier en natuur. Met  50 euro kunnen we bijvoorbeeld al een Kibale Ranger een dag lang zijn werk laten doen.

Doneer en help de biodiversiteit beschermen!

Doneer en maak het verschil

Help wildlife crime stoppen. Wij leiden rangers op, verzorgen geredde chimpansees, geven voorlichting en dragen bij aan wetgeving om wilde dieren te beschermen. Bedankt!

Bronnen

IPBES (2019): Global assessment report on biodiversity and ecosystem services of the Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services. E.S. Brondizio, J. Settele, S. Diaz and H.T. Ngo (enditors). IPBES secretariat, Bonn, Germany.

Effiom, E.O., Nuñez-Iturri, G., Smith, H.G., Ottosson, U. & Olsson, O. (2013). Bushmeat hunting changes regeneration of African rainforests. Proceedings: Biological Sciences,280(1759): 1-8.

Nellemann, C. (Editor in Chief); Henriksen, R., Kreilhuber, A., Stewart, D., Kotsovou, M., Raxter, P., Mrema, E., and Barrat, S. (Eds). 2016. The Rise of Environmental Crime – A Growing Threat To Natural Resources Peace, Development And Security. A UNEP INTERPOL Rapid Response Assessment. United Nations Environment Programme and RHIPTO Rapid Response–Norwegian Center for Global Analyses, 

Gonçalves FMP, Luís JC, Tchamba JJ, Cachissapa MJ, Chisingui AV (2019) A rapid assessment of hunting and bushmeat trade along the roadside between five Angolan major towns. Nature Conservation 37: 151-160.

Leslie Anthony, 2 december 2017: The illegal wildlife trade is a biodiversity apocalypse. Canadian Geographic, a magazine of The Royal Canadian Geographic Sciety.

Vaishali Dar, 5 juli 2020: Illegal wildlife trade remains one of the greatest threats to biodiversity. But have we learnt any lessons?

Tanya Rosen, 6 oktober 2020: The Evolving war on illegal wildlife trade. IISD (International Institute for Sustainable Development. 

Global Environment Facility (GEF): Illegal Wildlife Trade. 

WWF: Illegal Wildlife Trade – Second-biggest direct threat to species after habitat destruction.

Eikelboom, J.A.J., Nuijten, R.J.M., Wang, Y.X.G., Schroder, B., Heitkönig, I.M.A., Mooij, W.M., van Langevelde, F. & Prins, H.H.T. (2020). Will legal international rhino horn trade save wild rhino populations? Global Eology and Conservation, 23:101145.

Zanon, Sibélia, Mongabay, 26 october 2020. Marmosets trafficked as pets now threaten native species in Atlantic forest. 

Tan, Jim, Mongabay, 26 oktober 2020. Bushmeat hunting: The greatest threat to Africa’s wildlife? 

Van stroper naar beschermer. Moen uit Cambodja vertelt zijn verhaal. (WWF)

Huffpost, 12 oktober 2013. 48 hours from rhino to market: the resiliency of criminal networks in rhino horn trade. 

Margaret Chan (2016). The contribution of traditional Chinese medicine to sustainable development: Keynote address at the International Conference on the Modernization of Traditional Chinese Medicine.