Het Jane Goodall Instituut Nederland ondersteunt drie opvangcentra voor chimpansees in Afrika. Op Ngamba Island (Oeganda), in Tchimpounga (Republiek Congo) en in Chimp Eden (Zuid-Afrika). In deze opvangcentra vangen we chimpansees en andere dieren op die slachtoffer zijn geworden van illegale handel of jacht.
In Chimp Nieuws delen we regelmatig updates over het welzijn van de chimps in deze opvangcentra en geven we je een kijkje achter de schermen. Hier worden ze liefdevol verzorgd, zodat ze veilig en gezond leven in een natuurlijke omgeving en weer een toekomst hebben.
Het werk in deze opvangcentra is alleen mogelijk met de steun van onze partners en adoptanten van Patricia, Bolly en alle andere chimpansees in de opvang. Wij danken ook het Apenheul Natuurbehoudfonds voor hun steun aan de meerkatten in Tchimpounga.
Terugblik op 2025
Dankzij jouw waardevolle steun kunnen we bijdragen aan de dagelijkse zorg, voeding en verbeterde faciliteiten voor de chimps in de opvang.
In het afgelopen jaar hebben we met jouw steun het volgende mogelijk kunnen maken:
- Liefdevolle verzorging van in totaal 245 chimpansees.
- Voedsel voor alle chimpansees en daarmee inkomen voor de lokale gemeenschappen.
- Speciale voeding voor baby-chimpansees en zieke dieren.
- Inzet van dierenartsen en medische zorg.
- Veilig onderdak.
- Reparaties aan gebouwen en hekwerk.
- Rondleidingen voor bezoekers.
- Voorlichtingsworkshops in dorpen rondom de opvangcentra.
Namens alle chimpansees: bedankt voor jouw waardevolle steun!
Ontmoet Lola en Nico: de nieuwste bewoners in Tchimpounga
Chimpansee Lola en mandril Nico werden onlangs gered nadat bleek dat ze illegaal als huisdieren werden gehouden in Equatoriaal-Guinea. Dankzij een grote gezamenlijke inspanning zijn zij nu veilig aangekomen bij het Tchimpounga-opvangcentrum van het Jane Goodall Institute (JGI) in de Republiek Congo.
De reddingsoperatie stond onder leiding van Dr. Rebeca Atencia, directeur van JGI Congo en hoofd-dierenarts van Tchimpounga. De missie vergde intensieve voorbereiding en nauwe samenwerking: van vergunningen en grensformaliteiten tot het oplossen van onverwachte uitdagingen onderweg. Ook de ondersteuning van lokale autoriteiten was essentieel om ervoor te zorgen dat Lola en Nico veilig door Gabon konden reizen.
Voor deze reddingsactie werkten JGI, de Pan African Sanctuary Alliance, het Drill Project en de Lekedi Biodiversity Foundation nauw samen. We zijn alle partners en betrokken overheidsinstanties enorm dankbaar voor hun gezamenlijke inzet en samenwerking om deze redding mogelijk te maken. Opvangcentra spelen een cruciale rol in de strijd tegen illegale handel in wilde dieren. Zonder veilige opvangmogelijkheden zijn overheden vaak minder bereid of in staat om dieren in beslag te nemen.
Na dagenlang onderweg te zijn, kwamen Lola en Nico uiteindelijk aan in Tchimpounga. Daar krijgen zij nu de medische zorg, rust en aandacht die nodig zijn om te herstellen en met vertrouwen aan een nieuw hoofdstuk te beginnen; een tweede kans die zij meer dan verdienen.
Let op: Het Jane Goodall Institute moedigt direct contact met wilde dieren niet aan. Deze beelden zijn gemaakt binnen de beschermde omgeving van een opvangcentrum, waar getrainde professionals en dierenartsen werken aan de verzorging en het welzijn van geredde dieren.
Tchimpounga: een veilige haven in het hart van de natuur
Het nieuwe Banga eiland
Tchimpounga biedt al meer dan 30 jaar een veilige haven aan verweesde en mishandelde chimpansees. Het opvangcentrum werd in 1992 opgericht door Jane Goodall en is inmiddels uitgegroeid tot het grootste opvangcentrum voor chimpansees in Afrika.
De chimpansees worden verzorgd in het hoofdreservaat, evenals op drie beboste eilanden Tchibebe, Tchindzoulou en Ngombe, die zorgvuldig zijn gekozen vanwege de natuurlijke bescherming die ze bieden. De ongerepte bossen van deze eilanden leveren een overvloed aan voedsel en leefgebied, wat de chimpansees een gezond en veilig leven in een semi-wilde omgeving biedt.
In 2025 breidde JGI Congo het Tchimpounga-opvangcentrum verder uit met Banga Island: een nieuw eilandreservaat dat werd toegevoegd aan de drie bestaande eilanden. Dit beboste eiland zal dienen als een natuurlijke leeromgeving in het bos voor jonge chimpansees. Hier kunnen zij in een veilige, semi-wilde omgeving essentiële vaardigheden ontwikkelen die belangrijk zijn voor hun groei, herstel en toekomstig welzijn.
Patricia gaat van kleinste naar grote zus
Er zijn in de eerste maanden van dit jaar veel veranderingen geweest binnen Patricia’s groep in Tchimpounga. Een aantal van haar groepsgenoten, Zeze, Perrine, Kevin, Aymard en Cesar, verhuisden naar het nieuwe Banga eiland. Zij zijn de eerste bewoners van dit bijzondere eiland, dat zal dienen als een natuurlijke leeromgeving (‘forest school’) voor jonge chimpansees.
Patricia bleef samen met Djambala en Mouyondzi achter. Het team van Tchimpounga verwacht dat ook zij in de toekomst mogelijk naar Banga eiland zullen verhuizen, zodra ze daar oud genoeg voor zijn.
Ondertussen werden Patricia, Djambala en Mouyondzi succesvol geïntegreerd met de jongste chimpanseegroep van het opvangcentrum: Aco, Beau, Cinkatu, Kala en Leila. Die introductie verliep erg goed. Patricia, die zelf lange tijd het ‘kleintje’ van de groep was, heeft inmiddels een nieuwe rol gekregen als grote zus. Ze is ontzettend zorgzaam naar de vijf jongste chimpansees en won al snel hun vertrouwen.
Opvangcentrum Ngamba Island, Oeganda
De jongste mannelijke telg
Goed nieuws vanuit het opvangcentrum Ngamba Island: het jonge chimpanseejong van moeder Afrika is succesvol geïntegreerd in de chimpanseegroep in het bosreservaat.
In november vorig jaar bracht Afrika een gezond zoontje (nog zonder naam) ter wereld. De geboorte kwam als een verrassing voor het verzorgingsteam, maar Afrika liet direct sterke moederinstincten zien. In de opvangcentra krijgen vrouwelijke chimpansees een anticonceptie-implantaat om zwangerschappen te voorkomen, omdat voortplanting binnen de opvang niet wordt aangemoedigd. Heel soms komt het echter toch voor dat een chimpansee desondanks zwanger raakt. Om moeder en jong rust en veiligheid te bieden, werden zij tijdelijk apart verzorgd in een rustige omgeving, waar zij goed konden herstellen en aan elkaar konden wennen. Ondanks haar soms temperamentvolle karakter maakt Afrika het goed en zorgt zij liefdevol voor haar zoon.
Aan de integratie ging een zorgvuldig traject van drie maanden vooraf. Het team werkte volgens een uitgebreide strategie om zowel de veiligheid van het jonge dier als een stabiele sociale integratie binnen de groep te waarborgen. De introducties begonnen met sociaal tolerante vrouwtjes en werden stap voor stap uitgebreid naar ontmoetingen met dominante mannetjes.
Deze succesvolle integratie van het jonge chimpanseejong is een prachtige mijlpaal en onderstreept opnieuw de toewijding van het team aan de zorg en het welzijn van chimpansees die zijn gered uit moeilijke omstandigheden.
Klimmen, spelen en slim voedsel verzamelen: zo gaat het met Bolly
Met de jonge chimpansee Bolly gaat het erg goed; hij ontwikkelt zich tot een energiek en sociaal groepslid. De afgelopen maanden verkeerde hij in uitstekende gezondheid en speelt hij volop met zijn vriendjes Tamtam, Themba en Silver. Vooral klimmen, stoeien en van takken springen behoren nog steeds tot zijn favoriete bezigheden. Ook wordt Bolly langzaam zelfstandiger, al zoekt hij nog regelmatig de veiligheid van zijn moeder Becky op. Zijn favoriete eten? Papaja, ananas en natuurlijk zijn dagelijkse pap.
Tijdens een voedermoment liet Bolly onlangs goed zien hoe slim en oplettend chimpansees zijn. Toen de dominante chimp man Umutama een grote hoeveelheid voedsel bewaakte, wachtte Bolly geduldig zijn kans af. Op het moment dat Umutama even niet oplette, griste Bolly snel een stuk cassave mee en trok zich tevreden terug bij een boom om van zijn buit te genieten. Een mooi voorbeeld van zijn groeiende sociale inzicht en slimme gedrag binnen de groep.
Tumbo herstelt goed na verwonding
Een paar weken geleden raakte Tumbo, een geliefde chimpansee op Ngamba Island die bekendstaat om zijn rustige karakter en bemiddelende rol binnen de groep, gewond tijdens een conflict diep in het bos. Hij liep daarbij een flinke wond op aan zijn schouder, maar kon gelukkig snel worden behandeld door dierenarts Dr. Aaron Batamye.
Inmiddels herstelt Tumbo goed en verwachten de verzorgers dat hij binnenkort weer helemaal de oude is. Hij staat bekend als een sociaal en slim groepslid dat graag tijd doorbrengt met zowel de jonge chimps als de volwassen vrouwtjes en hij heeft een belangrijke sociale positie binnen de groep. Verzorgingsmomenten behoren tot zijn favoriete bezigheden, al laat hij zich daarbij het liefst zelf verzorgen.
Tumbo is een van de oudere en bekendere chimpansees van het opvangcentrum en staat bekend als een rustige, sociale en zorgzame chimp. Door zijn grijze haren wordt hij vaak direct herkend door bezoekers. Hij woont al sinds 1998 op Ngamba Island, nadat hij als jonge wees werd gered uit de illegale handel in wilde dieren. In de groep speelt hij vaak een belangrijke rol bij de introductie van jongere chimps, omdat hij vriendelijk en stabiel gedrag laat zien. Verzorgers omschrijven hem als slim, rustig en beschermend naar jongere chimpansees.
Ook tijdens voedermomenten weet Tumbo precies hoe hij zijn favoriete snacks kan bemachtigen. Met herkenbare geluiden vraagt hij regelmatig om extra lekkernijen zoals jackfruit, ananas of avocado, iets waar de verzorgers vaak om moeten glimlachen. Dankzij de dagelijkse zorg, voeding en bescherming kan hij blijven genieten van een veilig en stabiel leven op het eiland.
Vers voedsel uit eigen tuin voor de chimps van Chimp Eden
De permacultuurtuin van opvangcentrum Chimp Eden in Zuid-Afrika blijft prachtig groeien. Sinds 2006 biedt JGI South Africa hier een veilig thuis aan chimpansees die zijn gered uit onder meer de illegale handel in wilde dieren, circussen en privébezit. Veel van deze chimpansees hebben een moeilijke geschiedenis en krijgen hier dagelijks intensieve zorg, rust en een voedzaam dieet om te herstellen.
Duurzame voeding uit eigen tuin
Een belangrijk onderdeel daarvan is de eigen permacultuurtuin van het opvangcentrum. Met compost die ter plekke wordt gemaakt, voedt het team de bodem op een duurzame en natuurlijke manier. Onlangs konden opnieuw volop verse groenten worden geoogst, waaronder aubergines, wortels en kolen. Deze gezonde producten vormen een waardevolle aanvulling op het dagelijkse voedsel van de chimpansees, die zichtbaar genieten van de verse oogst.
Inmiddels leven er 33 chimpansees in het opvangcentrum, verdeeld over drie sociale groepen. Naast opvang speelt het centrum ook een belangrijke rol in educatie en bewustwording rondom natuurbehoud, duurzaamheid en verantwoord toerisme. Dankzij professionele zorg én duurzame initiatieven zoals de permacultuurtuin werkt het team iedere dag aan een betere toekomst voor mens, dier en natuur.
Blijf op de hoogte
Dankzij jouw steun krijgen chimpansees in opvangcentra, zoals Bolly en Patricia, de zorg en bescherming die zij hard nodig hebben. Zij staan symbool voor alle chimpansees die dankzij jouw betrokkenheid liefdevol worden opgevangen en zo weer uitzicht krijgen op een veilige toekomst.
Volg ons Chimp Nieuws om te zien hoe jouw steun het verschil maakt in hun dagelijkse leven en in de strijd voor hun toekomst. Dankzij jouw steun kunnen we doorgaan met dit belangrijke werk. Heb je onverhoopt een update gemist? Hier lees je onze eerdere edities:
Chimp Nieuws – december 2025
Chimp Nieuws – april 2025
Chimp Nieuws – november 2024
Chimp Nieuws – juli 2024
Chimp Nieuws – mei 2024
Chimp Nieuws – mei 2024: Bolly blog
Alle foto’s en videos in dit artikel zijn eigendom van JGI / opvangcentra Ngamba Island (Oeganda), Tchimpounga (Republiek Congo) en Chimp Eden (Zuid-Afrika).
Geef Patricia, Bolly en alle chimpansees een toekomst!
Adopteer een chimpansee
