Kort na het overlijden van Jane Goodall verscheen in het Leidsch Dagblad een uitgebreid in memoriam over haar leven, nalatenschap en blijvende betekenis voor natuurbescherming wereldwijd.
In het artikel wordt teruggeblikt op Jane’s baanbrekende onderzoek naar chimpansees, haar onvermoeibare inzet voor natuurbehoud en haar bijzondere band met Nederland. Ook haar bezoek aan de Hortus botanicus Leiden in 2015 komt uitgebreid aan bod.
Bijzonder mooi vinden wij de woorden van Rogier van Vugt, hoofd horticultuur van de Leidse Hortus, die Jane omschrijft als iemand met een enorme energie en betrokkenheid:
“Een bejaardenhuis was niets voor haar. Ze gunde zichzelf niet eens vakantie, dus zeker geen pensioen.”
De boodschap van Jane: hoop
Het artikel benadrukt daarnaast een boodschap die Jane haar hele leven bleef uitdragen: hoop. Ondanks alle uitdagingen waarmee natuur en biodiversiteit wereldwijd worden geconfronteerd, bleef zij geloven in de ongelooflijke veerkracht van de natuur, mits we haar de kans geven om te herstellen.
Onderstaand artikel en beeld verscheen eerder in het Leidsch Dagblad en wordt met toestemming gedeeld.
Bron: Leidsch Dagblad, Wilfred Simons en Rens Muller, 3 oktober 2025.
Vertrouwen op de veerkracht van de natuur
In memoriam Jane Goodall (1934-2025)
‘Als we de natuur een kans geven, keert zij vanzelf terug’. De Britse primatoloog Jane Goodall, die woensdag op 91-jarige leeftijd overleed, bleef altijd optimistisch over de ’ongelooflijke veerkracht’ van de natuur. Zij kan zich herstellen van de ’afschuwelijke dingen’ die de mensheid haar aandoet, zei ze tijdens een lezing in de Leidse hortus botanicus in mei 2015.
Jane Goodall werd in eerste instantie beroemd door haar onderzoek naar de manier waarop chimpansees samenleven. Ze deed dat in het natuurpark Gombe in Tanzania, op verzoek van de Keniaans-Britse antropoloog Louis Leakey (1903-1972). Leakey wilde graag meer weten over de manier waarop mensapen in de natuur samenleven, omdat hij geloofde dat die kennis nuttig is om te begrijpen hoe de mens is geëvolueerd.
Goodall ontdekte onder meer dat chimpansees complexe sociale verhoudingen hebben en dat zij werktuigen gebruiken. Met haar onderzoek veranderde Goodall niet alleen de manier waarop wij tegen mensapen aankijken, maar ook de manier waarop wij onszelf zien. Wij blijken maar weinig van chimpansees, bonobo’s, gorilla’s en orang-oetans te verschillen. Mensen staan niet boven de natuur, maar zijn dieren onder de dieren. Die visie droeg Goodall met verve uit in haar eerste boek over dit onderwerp, In de schaduw van de mens. Mijn leven met chimpansees, dat in 1971 in het Nederlands verscheen.
Goodall richtte in 1977 een instituut op dat haar naam draagt en dat zich richt op de duurzame bescherming van chimpansees en hun leefgebieden. Zelf zette zij zich onvermoeibaar in voor haar stichting. Volgens een woordvoerder van het Jane Goodall Instituut Nederland is Goodall “in het harnas gestorven”. De Britse natuurbeschermer was op het moment van haar overlijden op tournee in Amerika en overleed in Californië “vredig in haar slaap”.
Goodall bracht in maart van dit jaar nog een bezoek aan DierenPark Amersfoort. Zij nam daar een kijkje in de gloednieuwe Chimpanseevallei. Het Jane Goodall Instituut is nauw betrokken bij de ontwikkeling van deze vallei en het daarnaast gelegen onderzoekskamp. In dit kamp ontdekken bezoekers van de dierentuin waarom het bos zo belangrijk is voor chimpansees.
DierenPark Amersfoort noemt het bezoek van Goodall “een moment dat we voor altijd koesteren”. “Mede dankzij haar en haar Jane Goodall Instituut hebben wij onze Chimpanseevallei kunnen realiseren.”
Goodall bezocht in mei 2015 ook de Leidse Hortus Botanicus op uitnodiging van hoofd horticultuur Rogier van Vugt. Hij leerde haar rond 2010 kennen tijdens een workshop met als thema Met passie in je werk staan. Daaruit ontstond een intensief mailcontact, dat soms ook persoonlijk werd.
“Ze zei meer dan eens dat ze heel graag een keer de Hortus zou willen bezoeken”, herinnert Van Vugt zich. “Maar beroemdheden zoals zij hebben gek genoeg weinig inspraak in hun eigen agenda.”
Het bezoek werd uiteindelijk mogelijk toen Van Vugt en Naturalis Biodiversity Center aanboden om een wilde orchidee uit Papoea-Nieuw-Guinea naar haar te vernoemen. Goodall vond dat een prachtig idee en stelde voor de naamgevingsceremonie te combineren met een lezing in de Hortus.
De roze bloeiende orchidee, die een zoete, kokosachtige geur verspreidt, draagt sindsdien de naam Dendrobium goodallianum. Van Vugt prijst vooral haar betrokkenheid en energie, zelfs op hoge leeftijd.
“Een bejaardenhuis was niets voor haar”, zegt hij. “Ze gunde zichzelf niet eens vakantie, dus zeker geen pensioen.”
Bron en beeld: Wilfred Simons en Rens Muller, Leidsch Dagblad
Lees het volledige artikel in het Leidsch Dagblad
