Op 14 juli vieren we World Chimpanzee Day. Op deze dag staan we stil bij een bijzonder moment in de geschiedenis: op 14 juli 1960 zette Dr. Jane Goodall voor het eerst voet in het Gombe National Park in Tanzania. Daar begon zij haar baanbrekende onderzoek naar wilde chimpansees; onderzoek dat ons begrip van chimpansees, de natuur en zelfs onszelf voorgoed veranderde.
Ruim 66 jaar later gaat dit onderzoek nog altijd door. Dagelijks verzamelen onderzoekers in Gombe nieuwe gegevens over chimpansees, hun gedrag en hun leefomgeving. Tegelijkertijd werkt het Jane Goodall Institute aan een enorme uitdaging: het bewaren, digitaliseren en toegankelijk maken van meer dan zes decennia aan wetenschappelijke kennis. Daarbij speelt kunstmatige intelligentie (AI) een steeds grotere rol.
Dit artikel is gebaseerd op een interview van journalist John Kell met Dr. Lilian Pintea, gepubliceerd door Business Insider op 4 juni 2026.
Meer dan 500.000 pagina’s aan onderzoek
Sinds Jane haar eerste observaties in Gombe vastlegde, zijn er meer dan 500.000 pagina’s aan handgeschreven veldnotities verzameld. Deze unieke archieven documenteren het leven van vijf generaties chimpansees en vormen de langstlopende studie naar wilde chimpansees ter wereld.
Volgens Dr. Lilian Pintea, Vice President of Conservation Science bij het Jane Goodall Institute, kost het onderzoekers momenteel vaak dagen om handgeschreven observaties handmatig te verwerken in digitale systemen. Daardoor is door de jaren heen een grote achterstand ontstaan in het digitaliseren van gegevens.
“AI is simply a continuation of our long history of different technology cycles,” aldus Lilian Pintea.
AI als hulpmiddel voor wetenschap en natuurbehoud
Om deze enorme hoeveelheid kennis veilig te stellen en beter toegankelijk te maken voor onderzoekers, werkt het Jane Goodall Institute samen met Amazon Web Services (AWS) aan het nieuwe Gombe AI Research Platform. Dit platform helpt bij het digitaliseren, analyseren en doorzoekbaar maken van handgeschreven notities, foto’s, video’s en andere onderzoeksgegevens.
AI wordt hierbij niet ingezet om onderzoekers te vervangen, maar juist om hun werk te ondersteunen. Door gegevens sneller te verwerken en verbanden zichtbaar te maken, kunnen wetenschappers meer tijd besteden aan onderzoek, natuurbehoud en het begrijpen van chimpansees.
Het platform ondersteunt onder andere:
- het digitaliseren van historische veldnotities;
- het doorzoeken van grote hoeveelheden foto- en videomateriaal;
- het herkennen van individuele chimpansees;
- het analyseren van gedragspatronen;
- het vertalen en verwerken van onderzoeksgegevens.
Jane’s nalatenschap voortzetten
Voor Lilian Pintea gaat het project over veel meer dan technologie alleen:“Met AWS zorgen we ervoor dat de volgende generatie onderzoekers en natuurbeschermers deze kennis niet alleen erft, maar erop kan voortbouwen.”
Dat sluit naadloos aan bij Jane Goodalls levenswerk. Wat ooit begon met een verrekijker, een notitieboekje en een enorme nieuwsgierigheid naar chimpansees, groeit vandaag uit tot een wereldwijd onderzoeksprogramma waarin moderne technologie helpt om kennis te behouden, nieuwe inzichten te ontdekken en chimpansees beter te beschermen.
Juist in aanloop naar World Chimpanzee Day laat dit zien hoe Jane’s visie voortleeft: wetenschap inzetten om de natuur beter te begrijpen én te beschermen voor toekomstige generaties.
Over Lilian Pintea
Dr. Lilian Pintea is Vice President of Conservation Science bij het Jane Goodall Institute. Hij werkt al meer dan twintig jaar aan innovatieve toepassingen van technologie, satellietbeelden, GIS en data-analyse voor natuurbehoud en duurzame ontwikkeling. Vanuit zijn rol ondersteunt hij onderzoeks- en beschermingsprogramma’s in Afrika en helpt hij Jane Goodalls wetenschappelijke nalatenschap toekomstbestendig te maken
Bron: The Jane Goodall Institute has handwritten notes on 5 generations of chimps. AI is helping to preserve them. – door John Kell, Business Insider.
