fbpx

Bomen planten met Greenchoice in Tanzania

Greenchoice project boomaanplanting in West-Tanzania

Chimpansees worden met uitsterven bedreigd. In Tanzania leven ongeveer 2.500 chimpansees. De hoofdoorzaken van hun bedreigde status zijn de aantasting van habitat, de jacht op wilde dieren, en ziektes. Als gevolg komen chimpansee leefgebieden en hiermee hun voortbestaan in gevaar. Samen met projectsponsor Greenchoice heeft het Jane Goodall Instituut in twee jaar tijd maar liefst 667.968 bomen kunnen planten om chimpansee leefgebieden te herstellen in West-Tanzania.

Een kaart met de scholen, boerderijen en stroomgebieden waar gedurende twee jaar bomen werden geplant in de Gombe Stream National Park omringende dorpen.

Het project

In West-Tanzania groeit de bevolking snel. Dit zorgt voor een stijgende behoefte aan brandhout, houtproductie, houtskoolproductie en landbouw. Om aan deze behoeften te voldoen, worden natuurgebieden rondom het Gombe Stream National Park aangetast.

Dit boomplantproject in West-Tanzania heeft het doel om de door menselijke activiteiten aangetaste bosgebieden rondom het Gombe Stream National Park te herstellen en nieuw leven in te blazen. Het door Greenchoice gesponsorde project was het grootste boomplantproject in dit landschap. In twee jaar tijd zijn er maar liefst 667.968 bomen geplant. Het project zal nog 5 jaar doorlopen.

Fig 2. Een school bospercel van Cedrela odorata bomen in Bubango primary school

Alternatieve hulpbronnen

Daarnaast wordt in dit project de lokale bevolking gestimuleerd om in alternatieve en duurzame manieren in hun bosproducten te voorzien. Met het duurzaam winnen brandhout, bomen voor houtproductie en houtskool, en bosvruchten. Zo wordt verdere inbreuk op de bestaande en beschermde habitats van chimpansees en de ecologische verbindingszones voorkomen.

Het project zal ook bijdragen aan het vastleggen van koolstof uit de atmosfeer, en het herstel en instandhouding van het ecosysteem.

Bomen planten met Roots & Shoots 

Dankzij de actieve deelname van Roots & Shoots leerlingen, docenten, de dorpsmilieucommissie en de lokale bevolking rondom het Gombe Stream National Park, werden er maar liefst 667.968 bomen geplant. De betrokken Roots & Shoots leden kregen een voorbereidende training, niet alleen voor de herbebossing, maar ook om op lange termijn de natuur te kunnen beschermen. Hierbij leerden ze:

● Het aanleggen en onderhouden van bospercelen en boomkwekerijen

● Mest- en compostproductie; diverse methoden voor het zaaien en verzorgen van zaden

● Training in het gebruiken van een GPS

● Het belang van bomen en richtlijnen voor het opzetten van boomkwekerijen.

De dorpsmilieucommissie heeft ervoor gezorgd dat de gebieden niet opdroogden en beschermd werden tegen brand of vernietiging door mensen zodat ze succesvol konden groeien.

Planten van de bomen

Het planten van de bomen vond op twee niveaus plaats, op onderwijsniveau en dorps-/gemeenschapsniveau. Er werden op verschillende manieren bomen geplant:

1) Bospercelen – Het algemene doel van deze bospercelen was de aanleg van kleinschalige productiebossen die aan de behoeften van de lokale bevolking tegemoet konden komen.  Bijvoorbeeld voor brandstof, houtproductie, de productie van houtskool en voor andere bosproducten waardoor de onafhankelijkheid van de lokale bevolking stijgt. In totaal zijn 36.000 bomen geplant.

2) Schoolkwekerijen – Er werden boomkwekerijen opgezet om niet alleen te zorgen voor voldoende aanvoer van bomen voor herbebossingsprojecten, maar ook omdat deze boomkwekerijen leerlingen en boeren de kans boden om over allerlei onderwerpen te leren, zoals over de productie van mest en compost. Er werden 61.890 bomen geplant.

Een boomkwekerij JGI Tanzania Greenchoice project

Fig. 3.  Een boomkwekerij

Kids 2 tm 4Fig. 4.    (Rechtsboven) Scholieren kweken jonge boompjes op een kinderdagverblijf. (Linksonder en rechtsonder) Scholieren planten gezonde jonge boompjes.

3) Dorpskwekerijen – Dorpskwekerijen worden aangelegd om de jonge bomen te produceren. Met deze boompjes kunnen bospercelen en erfgrensbomen worden aangelegd rondom dorpen bij het Gombe Stream National Park.

  • Van de in totaal 378.000 zaailingen, afkomstig uit 4 dorpskwekerijen, werden er 208.898 geplant en voornamelijk gebruikt voor het herstel van stroomgebieden en het oprichten van bospercelen. Ze werden uitgedeeld aan scholen en individuele boeren.

Fig. 5.   Een dorpskwekerij bijgewoond door dorpsboomkwekerijverzorgers (VINA’s)

Een dorpskwekerij Tanzania

Fig. 6. Een dorpskwekerij

4) Bomentuin  – Het belangrijkste doel van de bomentuin is om leerlingen, docenten en de lokale gemeenschappen voorlichting te geven over het belang van natuurbescherming en biodiversiteit. Er werden 8 arboreta opgericht bij 8 scholen, met elk 250 zaailingen van verschillende boomsoorten.

Aanplanten

Naast het aanleggen van bovenstaande, vond ook het aanplanten plaats:

1) Stroomgebieden – De bossen aan de zijrivieren en beken die door de dorpen stromen zijn aangetast door niet-duurzame binnenlandse activiteiten en het beheer van bodemgebruik. Deze dreigen nu op te drogen en te verdwijnen. Dankzij de deelname van de dorpsmilieucommissie, naast die van de boeren en de lokale bevolking, werden er 186.587 bomen geplant in de stroomgebieden. Ook werd er een brandgang aangelegd om nieuwe branden te voorkomen en werd er een controleplan opgesteld om de bomen te beschermen.

● In totaal werden er 186.587 bomen geplant in de stroomgebieden van 5 dorpen.

Fig. 7.   De lokale bevolking van het dorp Kiziba neemt effectief deel aan het planten van bomen in stroomgebieden

Fig. 7.   De lokale bevolking van het dorp Kiziba neemt effectief deel aan het planten van bomen in stroomgebieden

2) Erfgrensbomen planten – Het belangrijkste doel van het planten van erfgrensbomen was het voorkomen van bodemerosie bij de boerderijen. Door bomen te kweken die geschikt zijn voor houtteelt, brandhout en geneeskracht, wordt de duurzame landbouw bevorderd.

Er werden in totaal 78940 bomen geplant.

3) Boomplanten op scholen en in de gemeenschap – Het belangrijkste doel van bomen planten op scholen en gemeenschappen is  jong en oud voor te lichten over het belang van natuurbescherming en biodiversiteit. Daarnaast wordt er vertelt hoe je een boom plant en onderhoudt. In twee jaar tijd werden er in totaal 41.450 bomen geplant.

Het boomplanten werd in de vorm van een wedstrijd uitgevoerd, en elke school die meedeed richtte een bos, een botanische tuin of een bomentuin op. Met behulp van de leerlingen van 135 scholen werden in totaal 41.150 bomen geplant.

Fig. 8.   Scholieren die jonge boompjes planten op scholen en hun lokale gemeenschappen.

Fig. 8.  Scholieren die jonge boompjes planten op scholen en hun lokale gemeenschappen.

Fig.9.  Scholieren die hun ouders betrekken om deel te nemen aan het boomplantproces.

Milieueducatie en excursies

Om ervoor te zorgen dat milieueducatie en natuurbeschermingsactiviteiten blijvend worden georganiseerd en uitgevoerd, zijn 44 docenten opgeleid met betrekking tot: het aanleggen en onderhouden van bospercelen, kwekerijen en botanische tuinen/arboretums; het belang van boomplanten, de aanplantmethoden, en het zaaien en verzorgen van zaden. Er werden 10 Roots & Shoots clubs opgericht op 10 scholen.

Ook werden de docenten onderwezen over chimpansees en hun leefgebieden. Er gingen 720 zeer gemotiveerde leerlingen mee op excursie naar het Gombe Stream National Park om ze nog verder te motiveren. Hier zagen de kinderen in hoe belangrijk het is dat ze zich blijven inspannen voor milieubescherming. Daarnaast werd er een handboek boomplanten gepubliceerd wat is goedgekeurd door de Tanzaniaanse overheid. Er worden 2000 exemplaren gedrukt en verspreid.

Fig. 10 Scholieren die het Gombe Stream National Park bezoeken, de kiem van het baanbrekende onderzoek van Jane Goodall.

Fig. 10 Scholieren die het Gombe Stream National Park bezoeken, de kiem van het baanbrekende onderzoek van Jane Goodall.

Fig. 11.   Een familie van chimpansees in het Gombe Stream National Park.

Fig. 11.   Een familie van chimpansees in het Gombe Stream National Park.

Resultaten van het project

Dit project heeft het enthousiasme voor boomplanten opgewekt bij de dorpsgemeenschappen rondom het Gombe Stream National Park. In twee jaar plantten zij 667.968 bomen.

Het project komt niet alleen de lokale bevolking en boeren rondom het Gombe Stream National Park ten goede, maar vermindert hun afhankelijkheid van chimpansee leefgebieden. Dit draagt bij aan het herstel van deze natuurgebieden en ecologische verbindingszones, waardoor de chimpansee populaties meer ruimte krijgen.

– Stroomgebieden worden met door de mens veroorzaakte activiteiten beschermd, en krijgen de ruimte om te herstellen.

– Naar verwachting zullen de bospercelen een alternatieve bron gaan vormen om in de bosbehoeften van de lokale bevolking te voorzien als de bomen volgroeid zijn.

– Het planten van erfgrensbomen rond boerderijen heeft zichtbaar aangetoond bodemerosie tegen te kunnen gaan.

– De aanleg van botanische tuinen en arboreta geeft leerlingen de kans en de ruimte om een nieuwe natuurwetenschap te bestuderen: plantkunde.

Met dank aan Greenchoice wordt het Gombe Stream National Park een plaats waar mens en dier in harmonie naast elkaar kunnen leven.

Bronvermelding

  • Chapman, C. A., Lawes, M. J., & Eeley, H. A. (2006). What hope for African primate diversity?. African Journal of Ecology, 44(2), 116-133.
  • Davies, K., Gascon, C., & Margules, C. R. (2001). Habitat fragmentation: consequences, management and future research priorities. Island Press.
  • Goodall, J. (1986). The chimpanzees of Gombe: Patterns of behavior. Cambridge Mass.
  • Greengrass, E. (2000). The Sudden Decline of a Community of Chimpanzees at Gombe National Park. Pan African News, 7(1): Online-bron; htt://mahale.web.infoseek.co.jp/PAN/7_1/7 (1)- 05.html; [Accessed on 29th May 2006].
  • Jane Goodall Institute Tanzania (2020). Tree Planting Project in Chimps Habitat in Western Tanzania. Jane Goodall Institute Internal Report. Unpublished. 
  • Kano, T. (1971). The chimpanzee of Filabanga, western Tanzania. Primates, 12(3-4), 229-246.
  • Marchesi, P., Marchesi, N., Fruth, B., & Boesch, C. (1995). Census and distribution of chimpanzees in Cote d’Ivoire. Primates, 36(4), 591-607.
  • Massawe, E. T. (1992). Assessment of the status of chimpanzee populations in western Tanzania. African Study Monographs, 13(1), 35-55.
  • Moreau, R. E. (1945). The distribution of the chimpanzee in Tanganyika Territory. Tanganyika Notes and Records, 14, 52-55.
  • Morgan, D., Sanz, C., Onononga, J. R., & Strindberg, S. (2006). Ape abundance and habitat use in the Goualougo Triangle, Republic of Congo. International Journal of Primatology, 27(1), 147-179.
  • Oates, J. F. (2006). Is the chimpanzee, Pan troglodytes, an endangered species? It depends on what “endangered” means. Primates, 47(1), 102-112.
  • Primack, R. B. (1993). Essentials of conservation biology (Vol. 23). Sunderland: Sinauer Associates.
  • Pusey, A. E., Pintea, L., Wilson, M. L., Kamenya, S., & Goodall, J. (2007). The contribution of long‐term research at Gombe National Park to chimpanzee conservation. Conservation Biology, 21(3), 623-634.
  • Suzuki, A. (1969). An ecological study of chimpanzees in a savanna woodland. Primates, 10(2), 103-148.

Steun het Jane Goodall Instituut net als Greenchoice of op jouw eigen manier!

Wil jij onze chimpansee- en leefgebiedbeschermingsprojecten en/of boomplantprojecten steunen? Kijk hier!

Wil je meer weten over het Roots & Shoots-programma, hoe het werkt en hoe je een groep bij jou in de buurt vindt? Kijk hier!