fbpx

Gombe Stream onderzoek centrum

Kalenge boomplant project in Tanzania

Door: Lucrezia Baiocco
Vertaald: Yfke van Vuurden

Bron: Freddy Kimaro & Japhet Mwanang’ombe

Met het MsituCertificaat ondersteunt het Jane Goodall Instituut Nederland de werkzaamheden van het TACARE-project. ‘Msitu’ betekent ‘bos’ in het Swahili. Met de opbrengsten van het MsituCertificaat kan de lokale bevolking in het dorp Kalenge in Tanzania jonge bomen planten.

Foto: Jane Goodall Instituut Boomplanten in Kalenge

Elke boom die geplant wordt, draagt rechtstreeks of indirect bij aan het behoud van de Afrikaanse wouden en de verbetering van de economische omstandigheden van de bevolking van Tanzania.

Wat er uiteindelijk gebeurt met een geplante boom, hangt af van de boomsoort. Plaatselijke bewoners kunnen bijvoorbeeld bomen planten die later worden gebruikt als brandhout, fruitboom, palmboom voor olieproductie of als middel om erosie te voorkomen. Op die manier hoeft de lokale bevolking niet langer voor grondstoffen op het regenwoud terug te vallen.

Afbeelding: Kaart van het dorp Kalenge

Over de jaren worden vijf boomkwekerijen in het dorp Kalenge opgezet en beheerd, waarbij het Village Forest Reserve onderdeel van een verbindingszone tussen Gombe en Masito-Ugalla zal worden. Met het huidige ontbossingsniveau is er een schaarste aan hout en houtproducten in het dorp. De boomkwekerijen in Kalenge vormen een alternatieve bron voor brandhout en dragen zo bij aan het herstel van de reserves.

De Kigoma-regio: herbergt vele ecologische schatten

Het dorp Kalenge ligt in de regio Kigoma, de armste van de 26 bestuurlijke regio’s van Tanzania.

De belangrijkste etnische en linguïstische groep in de Kigoma-regio is de Ha. De Ha spreken Bantoe, een combinatie van Kiha en Kiswahili, en behoort tot de etnolinguïstische familie van de Interlacustrine Bantoe die leven in West-Tanzania, op de grens van Lake Tanganyika. Hun land, dat ze Buha noemen, wordt getypeerd door grasland en open Miombo-bossen. De Ha-economie is in de eerste plaats afhankelijk van landbouw, met als belangrijkste cultuurgewassen sorghum, gierst, maïs, cassave, yams, pinda’s (aardnoten).

In de afgelopen decennia heeft de periodieke instroom van vluchtelingen uit Burundi en Congo naar de Kigoma-regio samen met een hoog geboortecijfer voor een uitzonderlijk hoge bevolkingsdichtheid gezorgd. De hogere vraag naar houtskool, brandhout, voedsel en landbouwgrond is slechts een van de redenen voor toegenomen ontbossing, bodemerosie en de verslechtering van het gebied. De uitputting van houtbronnen is een veelvoorkomend probleem in Oost-Afrikaanse landen, omdat mensen daar sterk afhankelijk zijn van brandstofhout als energiebron.

Foto: Jane Goodall Instituut. Vluchtelingen uit de DRC in Kigoma

In 1994 heeft het Jane Goodall Instituut daarom met financiële ondersteuning van de Europese Unie het Lake Tanganyika Catchment Reforestation and Education Project (TACARE) opgezet in de Kigoma-regio van Tanzania. Het programma richt zich op de aanpak van armoede en de ondersteuning van duurzaam levensonderhoud in de dorpen langs de oever van Lake Tanganyika en Gombe, terwijl het de snelle afbraak van hulpbronnen tegengaat, met name in het resterende inheemse bos. Het programma concentreert zich op gemeenschapsontwikkeling en biedt trainingen en onderwijs op het gebied van duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen.

Afbeelding: Kaarten locaties

In 2002 werd het projectgebied naar 200 km2 uitgebreid, een gebied dat nu als het Greater Gombe Ecosystem (GGE) bekendstaat, met 24 dorpen. De bosbouwdienst van TACARE bestaat uit plaatselijke kwekerijleiders die zaailingen verbouwen voor herbebossing en, belangrijker nog, Forest Monitors (bosbewakers). De Forest Monitors controleren de bosreservaten rond het dorp en andere bossen op verbranding, houtkap en jachtactiviteiten. Daarnaast kunnen dorpelingen trainingen bijwonen op het gebied van het duurzaam oogsten van bosproducten (en gerelateerde producten), zoals geneeskrachtige planten en duurzame bijenteelt.

Lake Tanganyika telt bijna driehonderd vissoorten die nergens anders ter wereld voorkomen. En de bossen en boslanden van Kigoma herbergen een diversiteit aan diersoorten en planten, zoals de geschubde Pangolin, de Muninga boom, de Serval en de chimpansee. Hun aantallen dalen door het constante verlies van habitat en door stroperij.

Boomplanten onder de dorpsbevolking: een succesverhaal

Het districtsbestuur heeft, in samenwerking met het Jane Goodall Instituut, via het ruimtelijke beleidsproces, dorpen gesteund in het plannen voor betere bronnen voor landgebruik. Veel boeren hebben ingezien dat boomplanten een investering is die tot een hoger inkomen kan leiden, om huishoudelijke kosten en de kosten van dorpsontwikkeling te dekken. De met de opbrengst van MsituCertificaten aangelegde bospercelen hebben veel boeren in dorpen zoals Kalenge gemotiveerd om zich met boomplanten bezig te gaan houden.

Foto: Jane Goodall Instituut. Een dwarsdoorsnede van bospercelen in het dorp Kalenge.

Dhr. Wilson Nyamayingwe, een particuliere kwekerijhouder, is een goed voorbeeld. Voor het afgelopen regenseizoen besloot hij een boomkwekerij te beginnen als bron voor boomzaailingen, waardoor een gedeelte van de zaailingen uit zijn kwekerij kon worden verdeeld over en aangelegd op miniplantages van 2 hectaren. De resterende 3.695 boomzaailingen zijn verkochten aan andere dorpelingen, wat hem extra inkomen voor zijn gezin opleverde. De werkzaamheden van het MsituCertificaat-fonds hebben vele boeren opengesteld en gemotiveerd om zich met boomplanten bezig te gaan houden.

Foto: Jane Goodall Instituut Een boomkwekerij in de achtertuin, aangelegd door dhr. William Nyamayingwe in Kalenge.

HOE JIJ KUNT HELPEN

Elk individu heeft net als jij een rol te spelen in het verbeteren van het milieu voor alle levende wezens op aarde. Als jij de overtuigingen van Jane Goodall deelt en vastbesloten bent om je in te zetten voor een betere wereld voor iedereen, dan geeft het Jane Goodall Instituut jou de kans om direct bij te dragen aan het hoopvolle TACARE bebossingsproject, door een boom in Tanzania te planten.

Wanneer jij een MsituCertificaat koopt, wordt jouw geld gebruikt om met de lokale bevolking bomen te planten. Je kunt meerdere MsituCertificaten tegelijk aanschaffen, mocht je een deel van het Tanzaniaanse woud willen kopen!

Afbeelding: Wat wij met jouw bijdrage doen

Als je weet dat iedere boom die geplant wordt bijdraagt aan het behoud van de Afrikaanse wouden en de verbetering van de economische situatie voor de lokale bevolking, dan begrijp je hoe belangrijk jouw bijdrage is. Maar het allerbelangrijkste is misschien wel de persoonlijke voldoening die je krijgt als je weet dat jij hebt bijgedragen aan de verbetering van deze wereld.

Wil je meer weten over het MsituCertificaat? Bestel hier bijvoorbeeld een MsituCertificaat voor jouw valentijn en laat jullie liefde groeien met vergeet-me-nietjes of neem een kijkje in onze onlinewinkel voor andere mooie cadeaus. 

Wil je meer weten over het Roots & Shoots-programma, hoe het werkt en hoe je een groep bij jou in de buurt vindt? Kijk hier!