Op 14 juli 1960 zette Jane Goodall voor het eerst voet in Gombe, Tanzania. Wat zij daar zag en vastlegde veranderde voorgoed ons begrip van chimpansees en van onze verbondenheid met de natuur. Deze bijzondere datum vieren we nu ieder jaar als World Chimpanzee Day; een moment om stil te staan bij haar baanbrekende werk en de toekomst van chimpansees wereldwijd.
66 jaar later bouwen we voort op haar nalatenschap. Hoewel chimpansees nog steeds onder druk staan door verlies van leefgebied, stroperij en menselijke activiteit, is haar boodschap actueler dan ooit: ieder individu kan verschil maken. Samen zetten we haar levenswerk voort, door chimpansees te beschermen, hun leefgebieden te herstellen en te werken aan een wereld waarin mens, dier en natuur in harmonie samenleven.
Samen zetten we Jane’s levenswerk voort. Help je mee deze Wereld Chimpansee Dag en daarna?
Doneer nu
Van Jane’s verrekijker naar moderne technologie
Toen Jane in 1960 begon met haar onderzoek in Gombe, deed ze iets revolutionairs. Waar wetenschappers chimpansees destijds een nummer gaven, gaf Jane hen een naam. David Greybeard. Flo. Fifi. Voor Jane waren de chimps geen onderzoeksobjecten, maar individuen met een eigen persoonlijkheid, emoties en sociale relaties. Een keuze die de wetenschap voorgoed veranderde en liet zien dat compassie en gedegen onderzoek hand in hand kunnen gaan.
Meer dan 65 jaar later gaat het onderzoek in het Gombe Stream Research Centre nog altijd door. Tegenwoordig maken onderzoekers gebruik van GPS-tracking, cameravallen, drones en satellietbeelden om chimpansees en hun leefgebied te bestuderen en beschermen. Wat begon met één vrouw, een notitieboekje en een verrekijker, groeide uit tot een wereldwijd onderzoeksprogramma dat bijdraagt aan de bescherming van chimpansees, natuur en biodiversiteit over de hele wereld.
AI en Jane’s onderzoek: kennis uit Gombe voor de toekomst
In een recent artikel van Business Insider vertelt onze collega Dr. Lilian Pintea, Vice President of Conservation Science bij het Jane Goodall Institute, hoe kunstmatige intelligentie helpt om Jane Goodalls unieke onderzoeksarchieven uit Gombe te bewaren en toegankelijk te maken voor de toekomst.
Door meer dan 500.000 pagina’s aan veldnotities, foto’s en onderzoeksgegevens te digitaliseren, ontstaat een waardevolle databank die onderzoekers helpt om chimpanseegedrag en veranderingen in hun leefgebied beter te begrijpen. AI wordt daarbij ingezet als ondersteunend hulpmiddel: niet om onderzoekers te vervangen, maar om hun werk te versterken en nieuwe inzichten mogelijk te maken voor de bescherming van chimpansees wereldwijd.
Lees hoe AI helpt
Jane blijft inspireren: drie vrouwelijke wetenschappers over volhouden en verwondering
Jane Goodalls baanbrekende onderzoek in Gombe, Tanzania, blijft tot op de dag van vandaag mensen over de hele wereld inspireren. Wat begon met haar eerste observaties van chimpansees in 1960 groeide uit tot een nieuw begrip van onze verbondenheid met de natuur en de dieren om ons heen.
Ook in Nederland leeft haar nalatenschap voort: haar werk motiveert onderzoekers, studenten en natuurliefhebbers om met nieuwsgierigheid, doorzettingsvermogen en compassie bij te dragen aan onderzoek en bescherming van chimpansees en hun leefgebieden.
In het artikel vertellen dierenarts Maaike de Schepper (bekend van het televisieprogramma Dierendokter in het Wild), masterstudent Maartje Koppies (Wildlife Conservation and Animal Ecology aan Wageningen University & Research) en biologiedocent Saskia van der Jagt hoe Jane Goodall hun werk en kijk op de natuur heeft geïnspireerd.
“Net als Jane had ik een doel voor ogen en ging ik ervoor.”
Lees hun verhalen
Sterrins Dierenencyclopedie: speciale podcast over de chimpansee
Voor de 150e aflevering van Sterrins Dierenencyclopedie kon het onderwerp bijna niet passender zijn: de chimpansee. In aanloop naar Wereld Chimpansee Dag op 14 juli nemen ecologe en onze ambassadrice Sterrin Smalbrugge en schrijver Mark Haayema luisteraars mee in de fascinerende wereld van onze naaste verwanten.
Elke podcast aflevering brengt een nieuw avontuur, een nieuw dier en een nieuwe reden om je te verwonderen over de wereld om ons heen. In deze bijzondere jubileumaflevering duiken Sterrin en Mark in de fascinerende wereld van de chimpansee.
“Chimpansees laten ons zien dat de grens tussen mens en dier veel kleiner is dan we lang hebben gedacht. Ze hebben vriendschappen, persoonlijkheden, gebruiken gereedschap en kunnen ons nog elke dag iets leren over onszelf en onze verbondenheid met de natuur.”
– Sterrin Smalbrugge
Verhalen uit het veld: Kibaliza groeide in Gombe, Tanzania op met Jane Goodall
“Je zou kunnen zeggen dat ik een product van Jane Goodall ben.” Met die bijzondere woorden begint Kibaliza Kimata Gilagiza (29) haar verhaal. Van een schoolmeisje in Gombe National Park tot onderzoeker in het wereldberoemde Gombe Stream Research Centre: Kibaliza groeide op met Jane’s visie en zet die vandaag de dag zelf om in actie.
In een persoonlijke interview vertelt Kibaliza over haar jeugd in Gombe, haar ontmoeting met Jane, haar werk voor chimpansees en waarom hoop, doorzettingsvermogen en rolmodellen volgens haar de sleutel zijn tot verandering.
Lees Kibaliza’s verhaal
Verhalen uit het veld: Dr. Deus Mjungu zet Jane’s levenswerk in Gombe voort
“Je zou kunnen zeggen dat ik een product van Jane Goodall ben.” Met die woorden vertelt onze collega dr. Deus Mjungu over zijn bijzondere verbondenheid met Gombe en Jane’s levenswerk.
Vandaag leidt hij het onderzoekscentrum Gombe Stream Research Center in het Gombe National Park in Tanzania waar Jane in 1960 haar baanbrekende onderzoek begon. In de podcast vertelt Deus hoe hij en zijn collega’s iedere dag nieuwe inzichten verzamelen en Jane’s boodschap van hoop en bescherming voortzetten.
Luister de podcast van Deus
Help je mee deze Wereld Chimpansee Dag?
Doneer nu
