Veel mensen zien de oceaan als een plek die je bezoekt tijdens een vakantie. Maar de oceaan is veel meer dan dat. Ze bedekt meer dan 70 procent van onze planeet, produceert ongeveer de helft van de zuurstof die we inademen en speelt een cruciale rol in ons klimaat, onze regenval en onze voedselvoorziening.
Onze relatie met de oceaan opnieuw vormgeven begint met één belangrijk inzicht: we hebben er nooit los van gestaan. Het water dat wij drinken, is ooit oceaan geweest. En zal dat ooit weer zijn.
Dit artikel is geschreven door onze JGI collega Shweta Khare Naik, Executive Director van het Jane Goodall Institute India.
Verbonden met elke ademhaling
De oceaan beïnvloedt ons dagelijks leven, ook als we ver van de kust wonen. Regen ontstaat uit oceaanwater dat verdampt, rivieren worden gevoed door die regen en uiteindelijk stroomt dat water weer terug naar zee. Zelfs ons lichaam draagt die geschiedenis met zich mee. Het zout en de mineralen in ons bloed herinneren eraan dat het leven ooit in de oceaan ontstond. Toch zijn veel mensen die verbondenheid vergeten.
Generaties lang leefden mensen in direct contact met natuurlijke systemen. Vissers kenden de zee, boeren begrepen de relatie tussen regen, rivieren en vruchtbare grond. Tegenwoordig groeien veel kinderen op zonder die directe verbinding. Water komt uit de kraan, voedsel uit de supermarkt en de oceaan verschijnt vooral op schermen of tijdens vakanties. Maar kinderen zijn die nieuwsgierigheid niet kwijt. Ze verzamelen schelpen, spelen in plassen en stellen vragen over de natuur. Het is aan ons om die verwondering te blijven voeden.
Meer dan kennis
De oceaan leren kennen gaat niet alleen over feiten en cijfers. Het gaat ook over het voelen van een verbinding met de natuur. Het gaat over het herstellen van een relatie. Kinderen helpen begrijpen dat zij geen buitenstaanders zijn die naar de natuur kijken, maar onderdeel zijn van een levend systeem. Een systeem dat hun voedsel, hun drinkwater, hun gezondheid en hun toekomst mogelijk maakt.
Wanneer kinderen zich verbonden voelen met de natuur, hoeven we hen niet te overtuigen om haar te beschermen. Dan begrijpen ze vanzelf waarom dat belangrijk is.
Wat ieder kind zou moeten weten
Kinderen verdienen de kans om te ontdekken hoe bijzonder de oceaan is:
- Dat één druppel zeewater duizenden microscopische organismen bevat.
- Dat walvissen over enorme afstanden met elkaar communiceren.
- Dat koraalriffen, hoewel ze minder dan één procent van de oceaanbodem bedekken, onderdak bieden aan meer dan een kwart van alle bekende mariene soorten.
- Dat de oceaan al miljarden jaren zuurstof, voedsel en een stabiel klimaat levert.
Maar boven alles zouden kinderen moeten voelen dat de oceaan deel uitmaakt van hun eigen leven.
Verbinden, leren, handelen en vieren
Dat is de filosofie achter Jane Goodalls jongerenprogramma Roots & Shoots, Blue Schools en de campagne Oceans Are Us. Over de hele wereld helpen deze programma’s jongeren om hun band met de natuur te versterken. Niet vanuit angst, maar vanuit verbondenheid, verwondering en hoop. Want wie zich onderdeel voelt van de levende wereld, wil er ook voor zorgen.
Deze Wereld Oceaandag (8 juni) nodigen we je uit om even stil te staan bij iets heel eenvoudigs. Pak een glas water. Kijk naar de regen op je raam. Wandel langs een rivier. Sta een moment stil bij de reis die dat water heeft afgelegd: van oceaan naar wolk, van wolk naar regen, van rivier terug naar zee. Dat water is al miljoenen jaren onderweg. En jij maakt deel uit van hetzelfde systeem.
Misschien is dat wel het belangrijkste om te onthouden: we horen bij de natuur. We hebben die verbondenheid niet verloren. We hoeven haar alleen weer te herinneren.
Shweta Khare Naik
Executive Director van het Jane Goodall Institute India.
